Denizli ili Çivril ilçesinde elma üretimi yapan tarım işletmelerinde tarım sigortası uygulamalarının değerlendirilmesi

Tarımda sürdürülebilirliğin sağlanmasında temel prensiplerden biri risk yönetim programlarının da sürdürülebilirliğini sağlamaktır. Özellikle bitkisel üretim faaliyeti yapan işletmelerde tarım sektörünün yapısından kaynaklanan önemli riskler mevcuttur. Günümüzde Tarım Sigortaları Kanunu'nun çıkmış olması, Türkiye'nin bu alanda riskin transfer edilme çabalarında bir başlangıcı olmuştur. Bu çalışmada Denizli ili Çivril ilçesinde elma yetiştiriciliği yapan işletmelerin tarım sigortası yaptırma ve yaptırmama durumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Elma üretiminin yoğun olarak yapıldığı ilçede, tarımda sigorta uygulamaları da yaygın olarak yapılmaktadır. Dolayısıyla, elma yetiştiriciliğinde tarım sigortası yaptıran üreticiler ve yaptırmayan üreticiler araştırmanın ana kitlesini oluşturmuştur. Oransal yöntem kullanılarak elma üretiminde sigorta yaptıran (72), sigorta yaptırmayan (72) toplam 144 üretici ile yüz yüze görüşme yapılmıştır. Veriler 2016-2017 üretim dönemini kapsamaktadır. Sigorta yaptıran ve yaptırmayan işletmelerin sosyo-demografik özellikleri irdelenmiş ve işletme sonuçları Khi-kare analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; toplam üreticilerin %86.81'nin tarım sigortasından ortalama 5 yıldır haberdar olduğu belirlenmiştir. Üreticilerin %75.69'nun tarım sigortaları ile ilgili bilgileri Tarım ve Orman İlçe Müdürlüğü, sigorta şirketleri, televizyon ve internet kaynaklarından sağladığı tespit edilmiştir. İşletmelerin %69.44'ünün devletin sigorta prim desteği uygulamasından olumlu etkilendiği belirlenmiştir. Üreticilerin %30.56'sının ise sigorta prim desteğinden etkilenmedikleri sonucuna ulaşılmıştır. 2017 üretim sezonu için sigorta yaptıran işletmelerin elma dikili alanları ortalaması 35 dekardır. Ayrıca sigorta yaptıran üreticilerin ortalamada 6762 TL prim ücreti ödediği hesaplanmıştır. Sigorta yaptıran üreticilerin büyük arazilere sahip olduğu için aile ekonomilerini garanti altına almak için sigorta yaptırdığı anlaşılmıştır. Sigorta yaptırmayan üreticilerin ise küçük ve parçalı arazilere sahip olduğundan ve gelir yetersizliğinden dolayı sigorta yaptırmadıkları gözlenmiştir. Elma yetiştiriciliği yapan üreticilerin tamamında ortalama üretim masrafları 70254.18 TL olarak hesaplanmıştır. Bunun %57.18'i değişen masraf, %42.82'sini ise sabit masraflar olduğu tespit edilmiştir. Sigorta yaptıran üreticilerin üretim masrafları 97597.14 TL, sigorta yaptırmayan üreticilerin ise 42911.22 TL olarak tespit edilmiştir. İşletmelerin gayri safi üretim değeri ise sigorta yaptıran üreticilerde 120318.06 TL, sigorta yaptırmayan üreticilerde ise 51206.25 TL olarak belirlenmiştir. Üreticilerin kârlılık göstergelerinde ise sigorta yaptıran üreticilerin (1.23) nispi kârda, sigorta yaptırmayan üreticilerden (1.19) daha yüksek kâr elde ettiği ortaya konulmuştur. İşletme gruplarında sigorta yaptıran üreticilerin (0.20), sigorta yaptırmayan üreticilere (0.15) göre kâr marjında da daha avantajlı olduğu tespit edilmiştir.