Deprem etkisi altındaki çelik sıvı depolama tanklarının yapısal davranışı

6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye'de gerçekleşmiş ve on bir ili etkileyen, merkez üssü Kahramanmaraş olan, Mw=7.8 ve Mw=7.6 büyüklüğündeki depremlerde yaşam alanlarının yanı sıra boru hatları, depolama tankları, tüneller, deniz yapıları ve endüstriyel yapılar gibi yaşam hatlarında da hasarlar meydana gelmiştir. Endüstriyel tanklarda; genellikle çalkalanma sebebiyle tank duvarlarındaki hasarlarla birlikte, kayma ve yükselme sebebiyle tank bağlantı elemanlarının kopması gibi hasarlar sıklıkla görülmüştür. Depremin şiddeti göz önüne alındığında kritik hasarlardan ziyade depolama tanklarının performansları yeterli seviyede olmuştur. Buna sebep olarak kayma hareketi yapan tanklarda çalkalanma seviyelerinin ve tank duvarlarındaki gerilmelerin azalacağı düşünülmektedir. Bu tezde söz konusu etkilerin araştırılması hedeflenmiştir. Bu kapsamda Nurdağı/Gaziantep'te bulunan bir tank çiftliğinde kendinden destekli bir yağ tankı ele alınmıştır. Bu kapsamda 3 boyutlu doğrusal olmayan sıvı-yapı etkileşimi sayısal modeli geliştirilmiş olup; tank duvarında oluşacak gerilme ve deformasyonlar farklı sürtünme katsayıları altında tank duvarında oluşacak gerilme ve deformasyonlar hesaplanmıştır. Sonuçlar, tank tabanındaki kaymanın artmasıyla tank tabanındaki yükselmenin ve tank duvarındaki deformasyonların azaldığını göstermiştir. Ayrıca tank çalışmalarındaki modellemenin doğru olabilmesi için düşey yöndeki deprem hareketinin de sistemde ele alınması gerektiğini göstermiştir. Anahtar Sözcükler: Sıvı Depolama Tankları 1, Abaqus 2, Yükselme 3, Kayma 4, Deprem 5