Derin su pembe karidesi (Parapenaeus longirostris Lucas, 1846) kabuk atıklarından astaksantin ekstraksiyonu, karakterizasyonu ve biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi

Bu çalışmada, derin su pembe karidesi (Parapenaeus longirostris) kabuk atıklarından altı farklı organik çözücü kullanılarak ultrason destekli ekstraksiyon yöntemi ile astaksantin ekstraktı elde edilmiş, astaksantin ekstraktı karakterize edilmiş ve ticari astaksantin standartı ile karşılaştırılmıştır. Tüm ekstraktlar HPLC ile kantitatif olarak test edilmiştir. Astaksantin ekstraksiyonları, seçilen apolar/polar çözücüler (petrol eteri, hekzan, izopropanol, etanol, metanol, aseton) kullanılarak farklı sürelerde (2 ve 4 saat) yapılmıştır. Sonuçlar, daha yüksek polariteye sahip çözücünün astaksantin ekstraksiyonu için daha uygun olduğunu ve sürenin ekstraksiyon verimine etkisinin çözücünün türüne göre değiştiğini göstermiştir. UV-Vis spektrumları astaksantin ekstraktı ve astaksantin standartı için astaksantinin karakteristik absorbansı olan, görünür bölgede 480-520 nm aralığında maksimum absorbans göstermiştir. FT-IR spektrometresi ile astaksantin ekstraktının C=O gerilme titreşimi, Metil grubu (Alifatik) (-CH), keton grubunun (-C=O) (halkalı 6 üyeli), alkenler (C-C, C=C) ve C- CH₃ germe bağları ile parmak izi bölgesi doğrulanmıştır. Raman spektrumunda ise karakteristik olan tüm değerleri konjuge polien zincirinin ve bağlı gruplarının moleküler titreşimlerini yansıtarak astaksantin ekstraktı için ayrı bir spektral parmak izi sağlamıştır. Astaksantin ekstraktının % DPPH radikal temizleme aktivitesi konsantrasyona bağlı değişiklik göstermiş olup 100 µg/ml'de % 64 bulunmuştur. Antimikrobiyal aktivite 7 farklı mikroorganizma için disk difüzyon ve agar kuyucuk yöntemine göre belirlenmiştir. Disk difüzyon yönteminde en fazla etki Bacillus subtilis'e karşı gözlenirken, agar kuyu difüzyon (well) yönteminde test edilen tüm mikroorganizmalar üzerinde inhibisyon etkisi gözlemlenmiştir. Brevibacillus parabrevis, Bacillus amyloliquefaciens spp. plantarum, Acinetobacter lwoffii ve Bacillus endophyticus için antibiyofilm aktiviteleri incelenmiş ve MİK değerleri belirlenmiştir. Biyofilm azaltma aktivitesini en çok Bacillus endophyticus üzerinde 50 μL konsantrasyonda % 92 olarak göstermiştir. A549 (adenokarsinomik insan alveolar bazal epitel hücreleri) ve MCF-7 (insan meme kanseri hücre hattı) hücrelerine farklı konsantrasyonlarda astaksantin ekstraktı uygulanmış, IC50 değerleri hesaplanmış ve hücre canlılığındaki azalmanın astaksantin konsantrasyonuyla ilişkili olduğu görülmüştür.