Sirkadiyen ritmin ışık ile bozulmasının MTOR sinyal yolağı üzerinden oosit yaşlanmasına olan etkisinin belirlenmesi

PER2, sirkadiyen ritmin ana komponentlerinden biridir ve ekspresyonu ovaryum hücrelerinde belirlenmiştir. Akşam döngüsünde ışığa maruz kalmanın PER2 mRNA ve protein seviyelerinde azalmalara sebep olabileceği yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Sirkadiyen ritim bozukluklarının, dişi üreme sistemi hastalıkları ile ilişkilendirilebileceği düşünülmektedir. Dişi üreme sisteminde, mTOR sinyal yolağının ovaryumlarda folikül gelişiminde ve oosit olgunlaşmasında rol aldığı bilinmektedir. Aynı zamanda, mTOR sinyal yolağı ovaryum ve oosit yaşlanması ile ilişkilidir. Yapılan yeni bir çalışmada PER2 ve mTOR arasında bir ilişki olabileceği gösterilmiştir. Bu bilgilerden yola çıkarak, ışık ile sirkadiyen ritmin bozulmasının, fare ovaryumlarında PER2 protein seviyelerini etkileyebileceği ve PER2 ile mTOR arasındaki olası ilişki üzerinden ovaryum morfolojisi ve fonksiyonunu etkileyebileceğini, aynı zamanda ovaryum ve oosit yaşlanmasına sebep olabileceğini hipotez ettik. Devamlı ışığın, ovaryum ve oosit morfolojisi ve fonksiyonu üzerindeki etkilerini belirlemeyi amaçladık. 6-8 haftalık dişi Balb-c fareler kullandık. 12:12h L:D grubu standart ışık döngüsüne maruz kalırken, 12:12h L:L grubunu 1 hafta boyunca devamlı ışığa maruz bıraktık. Besin alımı, vücut ağırlığı değişimi analizleri, açık alan testi ve vajinal smear uyguladık. Ovaryum morfolojisi ve folikül sayımı analizlerini hematoksilen&eosin boyaması ile ve PAS boyaması ile gerçekleştirdik. Immunoflorasan ve immunohistokimya boyamaları ile oosit yaşlanması belirteçlerini değerlendirdik. Western blot ile PER2, m-TOR, p-mTOR ve Caspase-3 protein miktarlarını analiz ettik. Sirkadiyen ritmin ışık ile devamlı bozulmasının, farelerin besin alımlarını ve davranışlarını etkileyebileceğini aynı zamanda primordial folikül sayılarını düşürdüğünü, atretik folikül sayılarını da arttırdığını gösterdik. Oositlerde, oksitatif stresi arttırdığını ve ZP3 ekspresyonunu azalttığını gösterdik. PER2, mTOR ve p-mTOR protein seviyelerinde azalmalar belirledik. Böylece, sirkadiyen ritmin ışık ile bozulmasının ovaryum ve oosit yaşlanmasını tetikleyebileceğini gösterdik. Bu çalışma ile, sirkadiyen ritim bazlı terapilerin, ovaryum yaşlanmasının tedavisinde veya semptomlarının azaltılmasında kullanılabileceğini önermekteyiz.