Finans ve sigortacılık & emeklilik hizmetleri ihracatının belirleyicileri

Hizmet sektörü özellikle İkinci Dünya Savaşından sonra, birçok ekonomi tarafından önem kazanmış olup Dünya Bankası istatistiklerine göre, Hizmet İhracatı 1980 ile 2019 arasında yaklaşık 15 kat artmıştır. Hizmetler, mal üretiminde girdi olarak bulunabildiklerinden, dünya ticaretinin yaklaşık %50'sini oluşturmaktadır. Bu oran, hizmetlerin, küresel ekonomik çıktının üçte ikisinden fazlasını oluşturduğu anlamına gelmektedir ve gelişmekte olan ülkelerde istihdamın üçte ikisini, gelişmiş ülkelerde ise beşte üçünü oluşturduğunu göstermektedir. EBOPS 2010 hizmet sınıflandırmasına göre, finans ve sigortacılık & emeklilik hizmetleri iki farklı hizmet kategorileridir. Finansal kurum ve piyasalar aracılığı ile hem yerel hem de küresel ekonomik büyümenin teşvik edilmesiyle, finans hizmeti sektörünün küresel ticaret içindeki payı artış trendi izlemektedir. Literatürde, bir ülkenin finans sisteminin gelişmişliği o ülkenin ticaretinin ve karşılaştırmalı üstünlüğünün kaynağı olarak ifade edilmektedir. Ayrıca, sigortacılık hizmeti, finans hizmetinden ayrı bir hizmet dalı olmasına karşın finans sektörünün gelişmesine katkı sağlamaktadır. Finans ve sigortacılık & emeklilik hizmetlerinin birbirleriyle olan yakın ilişkisini ve küresel ticarette artan hacim ve önemlerini göz önünde bulundurduğumuzda, daha bütüncül bir yaklaşımda bulunabilme adına bu iki hizmet kategorisi, bu çalışmada birlikte ele alınmıştır. Bu çalışmanın amacı, hacmi ve önemi artan hizmet kategorileri olarak, finans ve sigortacılık & emeklilik hizmetleri ihracatının temel belirleyicilerini incelemektir. Spesifik olarak, Doğrudan Yabancı Yatırım (DYY) giriş ve çıkışlarındaki, finansal kurumların derinliğindeki, yolsuzluk algılama endeksindeki, GSYİH'deki ve FED fon oranlarındaki değişikliklerin finans ve sigortacılık & emeklilik hizmetleri ihracatı üzerindeki etkileri analiz edilmektedir. Toplam 82 ülke için 2005 ile 2018 yılları arası panel veriler kullanılarak, finans ve sigortacılık & emeklilik hizmetleri ihracatının belirleyicileri Sabit Etkiler Modeli ile analiz edilmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma, yüksek gelirli ülkeler için finansal kurumların derinliği ve GSYİH değişkenlerinin finans ve sigortacılık & emeklilik hizmetleri ihracatı üzerinde olumlu etkileri olduğuna dair kanıtlar sunarken orta gelirli ülkeler için, finansal kurumların derinliği, GSYİH ve DYY çıkış değişkenlerinin finans ve sigortacılık & emeklilik hizmetlerinin ihracatı üzerinde olumlu etkisi olduğu bulgusuna ulaşmıştır. Bu çalışma, finans ve sigortacılık & emeklilik hizmetleri ihracatının belirleyicilerini formüle eden ilk çalışma olduğundan literatüre katkıda bulunmaya çalışmaktadır. Yanı sıra, orta gelirli ülkelerin ekonomi politikalarıyla, hizmet sektörlerindeki yapısal boşlukları ortadan kaldırarak finans ve sigortacılık & emeklilik hizmetlerine önem göstermeleri halinde önlerinde büyük bir fırsat olduğunu kanıtlamaktadır. Bu sektörlerin ihracatında lider konumda bulunan ülkelerin yanısıra, orta gelirli ülkeler finansal kurumlarının derinliklerini genişlettiklerinde ve bu genişletmeye yönelik yabancı sermaye akımının geliştirilmesi ile ödemeler dengesi bilançolarına büyük katkı sağlayacaklardır. Nihayetinde, yüksek ve orta gelirli ülkelerin, finans ve sigortacılık & emeklilik hizmetleri ihracatı yolunda ekonomik, yasal, teknolojik ve beşeri alanlarda gelişme sağlayacakları öngörülmektedir.