Irak Kürt Bölgesi ve Siirt ili kekiklerin antioksidan, toplam fenolik miktarı ve ağır metallerin belirlenmesi

Bu çalışmada, kekik bitkisinde bulunan elementler (Li, Be, B, Na, Mg, P, K, Ca, Ti, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, As, Se, Sr, Mo, Cd, Sn, Sb, Ba, La, Ce, Pt, Tl ve Pb) belirlenmiş ve sınıflandırmak için çeşitli kemometrik teknikler uygulanmıştır. Örnekler Irak Kürt Bölgesi'nden (Kandil, Asos, Balambo, Karokh) ve Siirt ilinden (Eruh, Şirvan, Kezer, Tillo, Akdoğmuş Köyü, Kurtalan Üç Yolu, Kurtalan Zokayt, Baykan) toplanmıştır. Mikrodalga yöntemi ile çözülen numunelerdeki metal miktarını saptamak için ICP-MS (Termo Bilimsel ICAP Q ICP-MS) cihazı kullanılmıştır. Temel bileşen analizi (PCA) ve küme analizi (CA) sınıflandırma teknikleri kullanılarqak sınıflandırma yapılmıştır. Bunun yanında; Irak Kürt Bölgesinin dört farklı bölgesinden ve Siirt'tin sekiz farklı alanından toplanan kekik örneklerinin metanol ektraktındaki toplam fenolik madde miktarı, toplam flavonoid miktarı, antioksidan aktivitesi ve fenolik madde içeriğinin incelenmiştir. Toplam fenolik madde miktarı Folin-Ciocalteu metoduyla, toplam flavonoid miktarı ise alüminyum klorür kalorimetrik yöntemiyle belirlenmiştir. Toplam fenolik ve toplam flavonoid madde içeriğinin maksimum değeri sırasıyla 226,83±0,21 μg gallik asit/mL ve 2,59±0,02 mg rutin/mL ekstrakt olarak bulunmuştur. Antioksidan aktivitesi FRAP ve DPPH yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. En yüksek antioksidan aktivitesi (IC50) sırasıyla 1,32 mg/mL ve 2,05 mg/mL bulunmuştur. Metal şelatlama aktivitesi Rival ve ark., 20014 yöntemi ile belirlenmiş olup maksimum aktivite % 22,92 olarak tespit edilmiştir. Bununla birlikte fenolik bileşiklerin kimyasal bileşeni de LC-MS/MS cihazı ile belirlenmiştir. Taranan 37 bileşenden 29'u kalitatif ve kantitatif olarak tespit edilmiştir. Bunlardan baskın olanları; Hesperidin (62,37±0,02 mg g-1), Kinik asit (1,53±0,01 mg g-1), Ferulik asit (2,23±0,01 mg g-1), Rosmarinik asit (19,90±0,01 mg g-1), Sinnamik asit (0,81±0,01 mg g-1), Malik asit (7,62±0,09 mg g-1), Hesperetin (1,67±0,09 mg g-1). Çalışmanın sonuçları bu örneklerin potansiyel biyolojik aktiviteye sahip olduğunu ve önemli doğal antioksidan kaynağı olarak tanıtılabileceğini göstermiştir.