Irak'ın kuzeyindeki bazı tıbbi bitkilerdeki mineral ve eser elementlerin spektroskopik yöntemle ile tayini

Bu çalışmanın amacı, Irak'ın kuzey bölgesinde doğal olarak yetişen dereotu (Anethum graveolens L), karanfil (Syzygium aromaticum), kakule (Elettaria cardamomum), karadut (Morus nigra), mazı (Dyer's oak) (Quercus infectoria), fesleğen (Ocimum basilicum L), kekik (Matricaria chamomilla L), nane (Thymus vulgaris L), zencefil (Mentha x piperita L), semizotu (Zingiber officinale), kişniş (Portulaca oleracea L), tarçın (Coriandrum sativum L), papatya (Cinnamomum zeylanicum) gibi on üç tıbbi bitkideki makro mineral; magnezyum (Mg), kalsiyum (Ca), eser elementler; çinko (Zn ), bakır (Cu), demir (Fe), ultra eser elementler; mangan (Mn), kurşun (Pb), nikel (Ni), alüminyum (Al) gibi bazı önemli mineral ve eser elementlerin konsantrosyonunu belirlemektir. Bu amaçla 2016 yılları arasında bu bitkiler Erbil ve çevresinden hasat edildi. Bitki örneklerini parçalamak için optimize edilen şartlar altında mikrodalga parçalama yöntemi uygulandı. Bitki örneklerindeki mineral ve eser elementlerin konsantrasyonları Yüksek Çözünürlüklü Sürekli Işın Kaynaklı Alevli Atomik Absorpsiyon Spektrometresi (HR CS-FAAS) kullanılarak tayin edildi. İncelenen tüm tıbbi bitkilerdeki kalsiyum ve magnezyumun konsantrasyonu tayin edilen diğer elementlerin konsantrasyonundan daha yüksek olduğu gözlendi. Çalışılan tıbbi bitkilerde kalsiyumun sırasıyla en yüksek fesleğen de (5.63 ± 0.36 mg/g) ve magnezyum semizotunda ( 1.37 ± 0.12 mg/g) olduğu, ayrıca bitkilerdeki konsantrasyonu en düşük olan eser elementin tarçınde bakırın (0.38 ± 0.03 µg/g) olduğu bulundu. İncelenen tıbbi bitkilerdeki element seviyelerinin ortalama konsantrasyonlarının azalan sırası bu şekilde bulundu: Ca > Mg > Zn > Fe > Al > Pb > Ni > Mn > Cu.