Lise öğrencilerinin sigara ve alkol kullanım yaygınlığının belirlenmesi

Bağımlılık yapıcı maddelerin kullanımı ve bireylerin bağımlı olmaları ülkemizde özellikle ortaöğretim öğrencileri arasında hızla yaygınlaşmaktadır. Bu nedenle ergenlik dönemi yaş aralığında bulunan ortaöğretim öğrencilerinin tanınması büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı; lise öğrencilerinde görülen sigara ve alkol kullanım alışkanlığı ve yaygınlığını saptayarak, bu doğrultuda elde edilecek bulgulara dayalı olarak ortaöğretim öğrencilerinin madde bağımlılığı alışkanlığı ve yaygınlığına yönelik çözüm önerileri getirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu; Şanlıurfa İli Ceylanpınar İlçesindeki çeşitli ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören her sınıf seviyesindeki öğrencilerden tesadüfî seçilen toplam 1500 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS 21.0 istatistik programından yararlanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda; Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre Şanlıurfa ili Ceylanpınar ilçesindeki lise öğrencilerinin %75.9'unun şimdiye kadar hiç sigara kullanmadığı ve %24.1'inin belli aralıklarla sigara kullanmaya devam ettiği tespit edilmiştir. Aynı zamanda %16.2'sinin en az bir kez alkol kullandığı ve bu miktarın %19.5'inin da her gün alkol kullanmaya devam ettiği belirlenmiştir. Öğrencilerin sigara ve alkol kullanma düzeyi ile cinsiyet, devam edilen sınıf seviyesi, devam edilen okul türü, bağımlı arkadaşı olma durumları arasında anlamlı bir fark vardır. Buna göre erkek öğrenciler, 10. sınıf ve meslek lisesi öğrencileri ile bağımlı arkadaşı olanlar daha fazla sigara ve alkol tüketmektedir. Araştırma sonuçlarına göre, Şanlıurfa ili Ceylanpınar ilçesindeki lise öğrencilerinde bağımlılık yapıcı maddelerin kullanımının var olduğu, fakat kullanım yaygınlığının Türkiye'de daha önceki yıllarda yapılan benzer araştırmalar ile karşılaştırıldığında daha düşük olduğu saptanmıştır. Bu araştırmada öğrencilerin bağımlılık yapıcı maddeleri kullanım alışkanlığı ve yaygınlığı tespit edilerek, konuyla ilgili kurumlar ile ortaöğretim öğrencilerine yönelik koruyucu ve bilgilendirici eğitimlerin öğrencilerin sosyal, kültürel ve ekonomik özelliklerine göre yeniden yapılandırılmasının gerekliliği düşünülmektedir. Araştırmanın eğitimciler için faydalı olacağını düşünerek, yapılacak araştırmalara da ışık tutmasını ümit ediyoruz. Anahtar kelimeler: Ergen, Bağımlılık, Madde Bağımlılığı, Alışkanlık, Lise Öğrencileri