Altıncı sınıflarda sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin coğrafi kavramları anlama düzeyleri ve kavram yanılgılarının belirlenmesi

Kavramlar, etkili ve anlamlı bir öğrenmenin gerçekleşmesinde önemli bir role sahiptirler. Ülkemizde yapılandırmacı yaklaşıma dayalı olarak 2004 yılından beri ilköğretim sosyal bilgiler öğretim programında kavram öğretim ve öğrenimine önemli bir yer verilmiştir. Sosyal bilgiler dersinde kavram öğretim ve öğreniminde karşılaşılan en önemli sorunlardan birisi kavram yanılgılarıdır. Bu çalışmanın amacı, 6. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersindeki coğrafi kavramları anlama düzeylerini belirleyip sahip oldukları kavram yanılgılarını tanımlamak ve ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın örneklemini, 2013-2014 öğretim yılında İzmir ilindeki; dört ilköğretim okulunda eğitim gören 170 kız 176 erkek olmak üzere toplam 346 6. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan ölçme aracının okullardaki uygulaması 2014 yılı Nisan ayı içerisinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada seçilen coğrafi kavramların öğrenciler tarafından anlaşılma düzeylerini ve kavram yanılgılarını tespit etmek için 23 soruluk bir test geliştirilmiştir. Araştırmada açık uçlu, boşluk doldurmalı, çoktan seçmeli ve çizim gerektiren sorular yer verilmiştir. Verilerin bilgisayara girilmesi sürecinde Excel ve SPSS programları kullanılmış ve verilerin analizi SPSS programı ile yapılmıştır. Araştırmada geliştirilen 23 sorudan elde edilen öğrenci cevapları; doğru algılama, sınırlı algılama, yanlış algılama ve cevapsız kategorileri kullanılarak analiz edilmiştir. Öğrencilerin coğrafi kavramları algılamalarında farklı eğitim bölgelerindeki okullara, cinsiyete, anne-baba eğitim durumları ve anne-baba meslek durumlarına göre anlamlı farklılık olup olmadığına Anova testi ile bakılmıştır. Araştırma sonunda öğrencilerin araştırılan kavramları yeterli düzeyde anlayamadıkları ve bu kavramlarla ilgili birçok kavram yanılgısına sahip oldukları tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler ışığında müfredat geliştirme uzmanlarına, eğitimcilere ve araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Coğrafya, Kavram Yanılgıları, Kavram, Anlama Düzeyi, Coğrafi Kavramlar.