Ahlaki ve geleneksel norm ihlallerine ilişkin suçluluk ve utanç atfının gelişimi

Çocuklar, küçük yaştan itibaren ahlaki ve geleneksel normları ayırt ederler. Araştırmalar, çocukların ahlaki ve geleneksel normlar gibi toplumsal normları öğrenmesinde ve ayırt etmesinde duyguların rolüne işaret etmektedir. Bu çalışmada, ahlaki ve geleneksel norm ihlallerine dair suçluluk ve utanç atfının gelişimsel değişimi incelendi. Beş-altı ve dokuz-on yaş grubundaki çocuklar (Deney 1, n = 133) ve yetişkinler (Deney 2, n = 177) ahlaki veya geleneksel norm ihlali koşullarına rastgele olarak atandı. Katılımcılara, (1) ihlallere ne kadar suçluluk ve (2) utanç atfettikleri (5'li ölçeği kullanarak), (3) suçluluk ve utançtan hangisi daha çok atfettikleri, (4) ihlali ne kadar kötü ve (5) ayıp olarak değerlendirdikleri soruldu. Sonuçlara göre, tüm yaş grupları suçluluk ve utanç arasında fark göstermeden ahlaki norm ihlallerine daha yüksek derecede duygu atfetti ve bu ihlalleri daha kötü ve ayıp olarak değerlendirdi. Suçluluk ve utanç arasındaki duygu değerlendirmeleri farklılık göstermemiş olsa da katılımcıların duygular arasında seçim yapması istendiğinde 5- 6, 9-10 yaşlar ve yetişkinler suçluluk ve utancı ayrıştırdı. Beklendiği gibi, büyük çocuklar ahlaki ihlallere daha çok suçluluk, geleneksel ihlallere ise daha çok utanç atfetti. Küçük çocuklar ahlaki ihlallere daha çok suçluluk atfederken, yetişkinler geleneksel ihlallere daha çok utanç atfetti, ancak diğer atfetmeler farklılık göstermedi. Ayrıca, duygusal empatinin çocukların bu norm ihlallerinin ortaya çıkardığı duyguları ayırt edebilmesinde rol oynadığı bulundu.