Devletler ve diğer devlet vatandaşları arasındaki yatırım uyuşmazlıklarının çözümlenmesine ilişkin sözleşme (ICSID) uyarınca tahkim yargılaması

ÖZETTahkimin uluslararası ilişkilerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde ne kadargerekli ve etkili bir yöntem olduğu, bugün artık anlaşılmıştır.Özellikle yatırımlarını kendinin tabii olduğu ülkelerin sınırlardan dışarı taşımak isteyenyatırımcılar, kendilerinin ancak hukuki olarak korunduğu ya da en azın eşit muameleyemaruz kalacağını bildiği devletlerde yatırımlar yapmak istemektedir.Diğer yandan büyük bir takım projelerin gerçekleşmesinde finansal ve teknolojikeksikliklere sahip olan devletler, ülkelerine giderek daha fazla yabancı yatırımcınıngelmesini istemektedirler. Bunun da gerçekleşmesini en temel şartı, yabancıyatırımcıya hukuken korunabileceği bir takım güvenceler vermekten geçmektedir.ICSID Tahkimi bu bakımdan ihtiyaca cevap veren, etkili ve çağdaş birmekanizma getirmiştir. ICSID Tahkim sürecinde verilen hakem kararı, herhangi bir akidülke devlet mahkemesinde verilmiş karar gibi etkili ve uygulanabilir niteliktedir. ICSIDHakem kararının ayrıca icrası için bir karar alınmasına gerek yoktur. WashingtonSözleşmesine imza koyan devletler, bu durumu bilerek belirli bir taahhüt altına girmişsayılırlar.Türkiye'de de uluslararası tahkim müessesi çok tartışılmış ve eleştirilmiştir.Özellikle yabancılık unsuru taşıyan imtiyaz sözleşmelerine tahkim yolunun açılmasıkadar olan süreçte bu tartışmalar yoğunluk kazanmıştır. Ne var ki bu gelişme ileberaber, Türkiye birçok ikili ve çok taraflı yatırım anlaşmasında ICSID Tahkimine atıfyapmış olması, yabancı yatırımcıların ilgisini arttırmıştır.Biz hazırlamış olduğumuz bilimsel incelememizde, ICSID Tahkimi hakkındagenel bilgiler verdikten sonra, ICSID Tahkiminin işleyişini usul hukuku yönündenaçıklamaya çalıştık. Bu hususta özellikle, ICSID Genel Sekreterliğine gelen bir tahkimbaşvurusunun, nasıl bir tahkim yargılamasına dönüştüğü, hangi hüküm ve şartlardairesinde inceleme ve yargılama yapıldığı, delilleri, geçici koruma önlemlerini, hakemkararını, hakem kararına karşı başvuru yollarını ve son olarak hakem kararınınuygulanması açıklamaya çalıştık.ABSTRACTToday, it has been understood how important is the arbitration method to solvethe disputes resulting from international relationships.Investors who are willing to expand their investments out of their origin bordersare willing to invest in the countries where they are protected legally or at least treatedequally.On the other hand, countries which do not have sufficient financial sources ortechnological grounds to carry out huge projects are willing to attract foreigninvestors. The fundamental provision for this achievement is providing sufficient legalguarantees to the foreign investors.In those terms ICSID Arbitration has brought a necessary, effective andcontemporary mechanism. An arbitral award given through ICSID Mechanism is aseffective and applicable as a Court decision given in one of the signatory countries.Thus there is no need for enforcement proceedings for ICSID arbitral awards.Signatories of Washington Convention are all aware of this principle therefore they aredeemed as they have committed that they shall carry out this where required.International arbitration has also been discussed and criticized in Turkey.Those were especially focused until the disputes that may arise from concessioncontracts became eligible for arbitral resolution. However Turkey has signed manybilateral and multilateral investment treaties in which ICSID arbitration has beenreferred. These treaties have attracted many foreign investors.In this dissertation, after we have explained the general structure of ICSID, wehave explained ICSID proceeding mechanism. Particularly, we tried to explain how anapplication received by secretary general is converted into an arbitral proceeding; inwhich way the dispute is examined; provisional measures; arbitral award;interpretation, revision and annulment of the arbitral award; enforcement of thearbitral award at last.