Diabetik retinopatide vasküler endotelyal parametrelerin değerlendirilmesi

Diabetes mellitus yüksek kan glukoz düzeyi ile karakterize yaygın görülen bir metabolik bozukluktur. Diabetes mellitusta morbidite ve mortalitenin en önemli sebebi mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlardır. Diabetik retinopati, diabete bağlı ortaya çıkan bir mikrovasküler komplikasyon olup, üretken yaşta ortaya çıkan legal körlüğün en sık sebebidir. Bu çalışmada diabette ve diabetik retinopatide, damar endotelinden salgılanan parametrelerden; serum intrasellüler adezyon molekülü-1(ICAM-1), Vasküler hücre adezyon molekülü-1(VCAM-1), E-selektin, P-selektin ve endotelin-1 düzeyleri ile plazma von willebrand faktör (vWF), doku plazminojen aktivatörü( t-PA), plazminojen aktivatör inhibitörü-1 (PAI-1) ve asimetrik dimetil arjinin (ADMA) düzeylerini değerlendirdik. Bu sayede diabetes mellitus ve diabetik retinopatide damar endoteli ve koagülasyon fibrinolizis dengesinin etkilenme düzeylerini belirlemeyi amaçladık.Çalışmamızda 25 sağlıklı birey (Grup-1), 25 diabetes mellitusu olup retinopatisi olmayan hasta (Grup-2) ve 25 diabetes mellitusu olup retinopatisi olan hasta (Grup-3) olmak üzere üç grup oluşturuldu. Tüm gruplardan 10 ml venöz kan alınıp, plazma ve serum ayrılıp, santrifüj edildi. Hazırlanan plazma ve serum ELISA yöntemi ile çalışılarak sonuçlar elde edildi ve gruplar birbirleri ile karşılaştırıldı.Çalışmamızda kullandığımız parametrelereden E-selektin, P-selektin, VCAM-1, ICAM-1, ADMA, endotelin-1 ve vWF düzeyleri grup 3'te grup 1'e göre yüksek olarak saptandı (sırasıyla, p:0.045, p:0.014, p:0.034, p:0.038, p:0.000, p:0.021, p:0.007). Grup 2'de grup 1'e göre E-selektin, ICAM-1, ADMA ve vWF düzeyleri yüksek olarak saptandı (sırasıyla, p:0.018, p:0.014, p:0.002, p:0.004) Gup 1 ile grup 2 arasında t-PA, PAI-1,VCAM-1, P-selektin ve endotelin-1 düzeyleri arasında anlamlı fark bulunmadı. Grup 2 ile grup 3 karşılaştırıldığında, VCAM-1 düzeyi Grup 3'te grup 2'ye anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p:0.032), ancak diğer parametreler arasında anlamlı fark bulunmadı. Bütün gruplar karşılaştırıldığında, t-PA ve PAI-1 düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı (sırasıyla, p:0.833, p:0.172).Sonuç olarak, endotelyal hasar diabetin erken dönemlerinde başlamaktadır. Diabetin ilerlemesi ile endotel hasarı da artmaktadır. Bununla birlikte diabette koagülasyon-fibrinolizis dengesi koagülasyon lehine bozulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Diabetik retinopati, Damar endoteli, ICAM-1, VCAM-1, E-Selektin, P-Selektin, Endotelin-1, vWF, ADMA, t-PA, PAI-1.