Dicle Havzası düşük akım karakteristiklerinin bölgeselleştirilmesi

Düşük akımlar, genellikle yağışsız dönemde görülen ve bir yıldan diğerine rastgele değişen bir hidrolojik süreçtir. Bir akarsuda debinin ortalamaya göre düşük değerler aldığı kurak dönemlerde akarsudan çeşitli amaçlarla çekilebilecek debiler düşük akımlara bağlıdır. Düşük akım çalışmaları, kurak dönemlerin olumsuz etkilerini azaltabilecek önlemlerin alınabilmesi açısından önem taşımaktadır.Akarsuların düşük akım rejimi eldeki verilerin türüne ve istenen sonuçlara göre birçok yoldan analiz edilebilmektedir. Bu çalışmada, taban akışı analizi, düşük akım debi-sürek eğrisi analizi ve debi-frekans analizi yöntemleri uygulanarak Dicle Havzası istasyonlarında önemli düşük akım karakteristikleri belirlenmiştir. Bu karakteristikler, ortalama akış, taban akış indeksi (TAİ); zamanın yüzde 50, 90 ve 95'inde aşılan 1-günlük debiler (Q50, Q90, Q95), 7-günlük en düşük ortalama debi (MAM7), 2 ve 10 yıl tekerrürlü 7-günlük en düşük ortalama debi tahminleridir (2Q10, 7Q10).Çalışmada coğrafi yakınlık, memba-mansap ilişkileri, beslenme koşulları vb. gibi faktörler göz önünde bulundurularak, Dicle Havzası için bölgesel boyutsuz debi-sürek tip eğrileri ve boyutsuz düşük akım frekans dağılımları (bölgesel tekerrür fonksiyonları) geliştirilmiştir. Ayrıca havzada gözlem bulunmayan veya kısa gözlemi olan yerlerde kullanılabilecek, ortalama akış ? yağış alanı ilişkileri ile Q95, MAM7 ve TAİ gibi kurak akış karakteristikleri arasındaki bölgesel ilişkiler elde edilmiştir.