Dijital araçların kentsel koruma açısından kullanım potansiyeli

Kültürel miras, bir toplumun geçmişten gelen maddi ve manevi kültürel değerlerinin bütünü olarak tanımlanmaktadır. Bu değerler yalnızca geçmişin izlerini taşımakla kalmamalı, gelecek kuşaklara da aktarılarak varlığını devam ettirmelidir. Bu nedenle kültürel mirasın korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması için ilk olarak belgelenmesi gerekmektedir. Günümüzde gelişen teknoloji ile birlikte geleneksel belgeleme yöntemlerinin yanı sıra dijital belgeleme yöntemleri de kullanılmaya başlanmış, bu yöntemlerle yapılan çalışmalar kültürel mirasın belgelenmesinde yeni bir dönem başlatmıştır. Tez kapsamında, kentsel koruma yaklaşımlarında ve kentsel korumada kullanılan dijital belgeleme yöntemleri aktarılmış, dijital belgeleme yöntemlerinin karar verme süreçlerinde nasıl kullanılabileceği araştırılmıştır. Alan çalışması yöntemiyle dijital araçların kentsel korumada nasıl kullanılabileceğinin sorgulandığı çalışmada; Adana'nın Kozan ilçesinde bulunan tarihi çarşı fotogrametrik yöntemlerle belgelenmiş, seçilen alanın üç boyutlu modeli oluşturulmuş, oluşturulan model sanal gerçeklik gözlüğü ile deneyimlenebilecek formata aktarılmıştır. Elde edilen sanal gerçeklik modeli üzerinden, çalışma alanında kentsel koruma bağlamında gerçekleştirilebilecek üç farklı müdahale senaryosunun simülasyonları geliştirilmiş, bu simülasyonlar üç farklı denek grubuna deneyimletilmiş ve geliştirilen çözüm önerileri üzerine anket yardımıyla katılımcıların görüşleri alınmıştır. Yapılan araştırma sonucunda, fotogrametrik belgeleme ve sanal gerçeklik yöntemlerinin birleştirilmesi ile oluşturulan hibrit yöntemin, kentsel koruma uygulamaları kapsamında, katılımcı planlama ve tasarım anlayışı ile karar verme süreçlerinde faydalı olacağı, halkın koruma konusunda bilinçlenmesine fayda sağlayacağı ve iki boyutlu teknik çizimlerle algılanması zor olabilecek koruma müdahalelerinin sanal gerçeklik yöntemi kullanılarak daha kolay algılanabileceği anlaşılmıştır.