Digital maturity measurement based on the stages of digital business transformation a study in the automotive sales and aftersales sector

Dijital dönüşüm, dijital teknolojinin kullanılması sonucunda iş modelleri, tedarik zincirleri, platformlar veya ekosistemler gibi sosyoekonomik yapıların değişmesidir. Dijital dönüşümün anlaşılmasına ilişkin önceki araştırmalarla tutarlı olarak, kuruluşların, iş modellerinin, platformların veya ekosistemlerin dönüşümsel değişimi, dijital teknolojiye maruz kalma ile tetiklenir. Bu nedenle, dijital teknolojilerin şirketlerin dijital dönüşümü ve şirket içi yönleri üzerindeki etkisi, endüstri pratiğinin yanı sıra literatürde de kritik bir rol oynamaktadır. Teknolojilerin tetiklediği bu dönüşümsel değişim, dijital olgunluk ölçümü veya hazırlık değerlendirmesine yönelik soruyu gündeme getirdi. Bu çalışmada önerilen model, şirketlerin dijital olgunluk ölçümüne yönelik dijital dönüşüm literatüründe yer alan hem akademisyenlere hem de uygulayıcılara yeni bir yaklaşım getirmektedir. Bu araştırma temel olarak "Bir kuruluşun dijital olgunluk düzeyi nasıl ölçülür?" sorusuna cevap vermeyi amaçlanmaktadır. Kurumların dijital olgunluk ölçümüne yönelik araştırma, Dijital İş Dönüşümünün Aşamaları, Dijital Olgunluğun Örgütsel Yönleri, Dijital Olgunluk Endeksi Gelişimi ve Ölçüm için Dijital Olgunluk Endeksi olmak üzere dört bölüme göre yapılandırılmıştır. Araştırmanın bölümleri, Churchill'in ve Dijital Olgunluk Endeksi (DMI) Geliştirme ve Uygulama sekiz adımı temel alınarak yapılandırılmıştır. Dört bölüme ilişkin bulgular şunlardır: (1) Dijital dönüşümünün iş perspektifinden aşamaları, (2) Dijital olgunluğun şirketsel boyutları, (3) Bir araç olarak Dijital Olgunluk Endeksi (DMI), (4) Dijital Olgunluk Endeksi (DMI) uygulama bulguları. Birinci bölüm, dijital iş dönüşümünün temel kavramlarını, yani dijitalleşme, dijitalleşme ve dijital dönüşümü ve dijitalleşmeden dijital dönüşüme aşamaların düzenlenmesini tanımlamaya ve ayırt etmeye odaklanmaktadır. Bu bölümde, dijital iş dönüşümünün ilerici aşamaları olarak uzman görüşmesi ve literatür taramasından elde edilen 5 aşama bulunmaktadır. Araştırmanın birinci bölümünün sonunda, Dijital işletme dönüşüm aşamaları olarak ilk olarak (i) dijital pasif, (ii) dijitalleşme, (iii) dijitalleşme, (iv) dijital geçiş ve (v) dijital dönüşüm belirlenmiştir. İkinci bölümde otomotiv perakende ve satış sonrası sektöründeki firmaların dijital dönüşümünde etkisi yüksek olan Nesnelerin İnterneti, Veri, Makine Öğrenmesi ve Yapay Zeka, Bulut gibi belirlenen dijital teknolojilerin benimsenmesi, şirketin olgunluk seviyesinin buna göre ilerlemesi için bileşenler ve yapılar aracılığıyla kuruluşun dahili dijital dönüşümünü etkiler. Bu nedenle kapsam, şirketlerin dijital dönüşümünü ölçerken hangi şirket içi boyutların dikkate alınması gerektiğine odaklanmaktadır. Bu dahili şirket yönleri, uzman görüşmelerinden ve Kültür, Veri ve Analitik, İnsanlar, Yapı ve Organizasyon, Süreçler ve Sistemler, Strateji ve Teknoloji gibi literatür incelemesinden elde edilir. Araştırmanın ikinci bölümünün sonunda, iç organizasyonel yönler olarak bu altı boyut belirlenmiştir. Üçüncü bölüm, dijital olgunluk düzeyine ve bir kuruluşun dijital olgunluk düzeyinin nasıl ölçüleceğine odaklanmaktadır. Dijital olgunluk düzeyinin belirlenmesine yönelik olarak Dijital Olgunluk İndeksi (DMI) adlı bir dijital olgunluk ölçüm aracı geliştirilmiştir. Bu bölüm, veri toplama ve ölçüm saflaştırmayı kapsayan Dijital Olgunluk Endeksi (DMI) tasarım ve geliştirme sürecine odaklanmaktadır. Bu bölümde, birinci ve ikinci bölümlerin tüm bulguları, DMI'nın geliştirilmesi için bir girdi olarak entegre edilmiştir. Süreç adımları literatür taraması, uzman görüşmeleri ve test aşamalarını kapsar. Ana araştırma sorularını araştırmak için literatür taraması, yapılandırılmamış ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bu literatüre dayalı olarak geliştirilen Dijital Olgunluk İndeksi (DMI) ve görüşme girdileri ve madde örnekleri oluşturulmuştur. Doktora komitesinin ve iş uzmanlarının geri bildirimi ve desteği ile ölçüm endeksi yalınlaştırılır. Geliştirilen endeks, soruları ve rubrikleri firmada hem iş departmanlarının hem de bilgi teknolojileri (BT) departmanlarının katılımıyla iki kez test edilmiştir. Toplamda iki test çalıştayı düzenlendi ve doktora komitesinin geri bildirimlerinin yanı sıra iş ve BT tarafından geri bildirimler toplanmıştır. Tüm yorumları entegre ettikten sonra, anket kullanıma hazır hale gelmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümünün sonunda, dijital olgunluk ölçüm aracı ve indeksi olarak geliştirilmiştir. Dördüncü bölüm, bir araç olarak Dijital Olgunluk Endeksinin (DMI) geliştirilmesinden sonra, geliştirilen dijital olgunluk modelinin istatistiksel geçerliliği ve güvenilirliğinin değerlendirilmesine ve iş pratiğindeki ampirik uygulamasına odaklanmaktadır. Ampirik olarak test edilen modelden elde edilen bulgular nitel görüşmelerle desteklenmiştir. Hem teorik hem de ampirik olarak geliştirilen bu model ampirik olarak test edilmiş ve onaylanmıştır. Ampirik bulgular, önerilen varsayımsal modelin geçerliliğini doğrulamaktadır. Uygulamaya başlamadan önce DMI, yönetime tanıtılmıştır. Ardından, bir sonraki adım olarak, şirketin dijital olgunluk düzeyini ortaklaşa belirlemek için iki çalıştay düzenlenmiştir. Çalıştay katılımcıları dört kategoride gruplanmıştır: Yöneticiler, BT Uzmanı, İş Uzmanı ve Son Kullanıcılar. Anket kullanıma sunuldu ve veri analizi SPSS aracı olarak kullanılarak tamamlanmıştır. Ayrıca DMI analizi sonuçları üst yönetime sunulmuş ve bir çalıştay formatında katılımcılara aktarılmıştır. Bu toplantılardan çıkan geri bildirimler analize entegre edilmiştir. Son adım olarak, bulguları doğrulamak için DMI uygulama aşamasına da katkıda bulunan birkaç uzmanla 2. tur görüşmeler yapılmıştır. Son olarak, istatistiksel analiz tamamlanmış ve sonuçlar entegre edilmiş ve niteliksel ve niceliksel olarak desteklenmeyen sorular elenmiştir. Araştırmanın dördüncüsü bölümünün sonunda, geliştirilen endeks soruları 31'e düşürülmüştür ve bir ölçüm aracı olan Dijital Olgunluk Endeksi (DMI) bir norm olarak geliştirilmiştir. Tüm bu Dijital Olgunluk İndeksi (DMI) geliştirme ve uygulama süreci, Churchill'in "Procedure for Development Better Measures" (1979) [1] adımlarıyla senkronize edilmiştir. Churchill prosedürüne paralel olarak, bu araştırmadaki Dijital Olgunluk İndeksi (DMI) Geliştirme ve Uygulama adımları sekiz adım altında gruplanmıştır: (1) Literatür taraması ve 1. Tur görüşme bulguları, (2) DMI geliştirme ve bireysel geri bildirim oturumları, (3) Test aşaması 1, (4) Test aşaması 2, (5) DMI uygulaması, (6) DMI sonuçları ile niteliksel ve niceliksel analiz, (7) 2. tur görüşme bulguları ve iyileştirme alanları ve (8) DMI aracının son haline getirilmesi. DMI Geliştirme ve Uygulama adımlarına paralel olarak, Churchill'in prosedürüne dayalı olarak, ölçüm geliştirme süreci sekiz adımı takip eder: (1) Yapının alanını belirtme, (2) Maddelerin genel örneği, (3) Verileri toplama, (4) Ölçümü saflaştırma, (5) Verileri toplama, (6) Ölçümlemeyi sadeleştirme, (7) Geçerliliği değerlendirme, (8) Norm geliştirme. Bu araştırma, akademik ve uygulamaya yönelik katkıları birleştiren ve kurumun dijital olgunluk ölçüm literatürüne yeni bir bakış açısı getiren bir dijital olgunluk ölçüm modeli önererek literatüre katkıda bulunmaktadır. Geliştirilen model bir otomotiv firmasında test edilmiş ancak sektörler arası uygulama dikkate alınarak geliştirilmiştir.