Dijital iletişim çağında siyasal katılım ve karar verme: Türkiye gençliği üzerine bir araştırma

Medya, siyasal iletişim süreçlerinde bireylerin siyasal katılımı ve siyasal kararları üzerinde her zaman etkili olmuştur. Gelişen medya teknolojisi, bireylerin geleneksel anlamdaki siyasal bilgi edinme, siyasal ilgi, siyasal sosyalleşme yelpazesini genişleterek, siyasal iletişimin yapısı üzerinde dönüştürücü etkiler oluşturmuştur. Bu araştırma sosyal medyanın bu alandaki etkilerini incelemeyi ve analiz etmeyi amaçlamaktadır. Özel olarak gençlerin siyasal katılımını, sosyal medyanın bu katılım üzerindeki etkilerini ve gençlerin siyasal süreçlere olan etkileşimini anlamak için kapsamlı bir analiz sunmaktadır. Bu süreçte sosyal medyanın gençlerin genel siyasi ve toplumsal tutumlara ilişkin algılarını nasıl şekillendirdiği, politik bilinç oluşturmak, siyasal konular hakkında bilgi edinmek ve siyasi görüşlerini ifade etmek için sosyal medyanın siyasal amaçlı kullanım pratikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bir saha araştırması olarak planlanmış olan bu çalışma "genel tarama" modelinde gerçekleştirilmiştir. Bireylerin sosyal, kültürel ve siyasal enformasyona yoğun bir şekilde maruz kaldığı günümüzde, katılımcıların siyasal süreçlerde yer alma biçimlerini ve düzeylerini, medyanın bu süreçteki etkilerini, sosyal medya kullanım pratiklerini, sosyal medyayı algılama biçimlerini, siyasal bilgi araçlarını, sosyo-demografik özellikleriyle ilişkisi içinde ortaya koymak amacıyla veriler toplanmıştır. Araştırmanın hedef kitlesi olan 18-24 yaş grubu katılımcıların %45'ten fazlasının sosyal medyada günde ortalama 3-4 saat vakit geçirdikleri ve söz konusu platformları önemli ölçüde siyasal etkileşim amacıyla kullandıklarına dair bulgular, sosyal medyanın gençler için özel bir siyasal iletişim aracı olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmaya göre cinsiyet, eğitim ve gelir değişkenleri gençlerin sosyal medya aracılığıyla siyasal süreçlerde yer almalarında; siyasal bilgiye ulaşma, siyasal sosyalleşme, siyasal davranışta bulunma düzeyini etkilemede önemli faktörlerdendir. Gençler, sosyal medya aracılığıyla klasik siyasal iletişim pratiklerini daha etkin hale getirdikleri gibi, daha önemlisi interaktivitenin elverdiği koşullara uygun olarak, siyasal ifade, çevrim içi aktivizm, taban hareketleri, dijital imza kampanyaları, kollektif eylem ve dayanışma gibi yeni siyasal iletişim biçim ve kalıplarını hayata geçirmişlerdir. Sosyal medyada siyasi paylaşımlarda bulunma, siyasetçilere karşı topluluklar oluşturma, tarafı olunan siyasi parti ve adaya destek olma, siyasal gelişmelerden haberdar olma, sosyal medyadaki siyasi tartışmalara katılma, yorum yapma gibi faaaliyetler sosyal medyanın mümkün kıldığı daha erişilebilir ve yaygın siyasi katılıma doğru bir değişimi göstermektedir. Oy verme ve parti üyeliği gibi geleneksel siyasi katılım biçimleri geçerliliğini korurken sonuçta dijital platformların kolaylaştırdığı daha akıcı ve merkezî olmayan siyasal katılım biçimlerine doğru bir eğilimin olduğu gözlemlenmiştir.