Dijital platformların kullanımlar ve doyumlar bağlamında alımlanması: Netflix ve BluTV örneği

Zamanla gelişen teknoloji bireylerin günlük hayattaki ihtiyaç ve beklentilerini değiştirmektedir. Özellikle internetin ortaya çıkması ve hızlı bir şekilde yayılmasıyla dijital platformlarda bulunun SVoD uygulamalar rağbet görmeye başlamıştır. Ücretli abonelik sistemine dayanan bu platformlara bireylerin hangi motivasyonla yöneldiği sorusu gündeme gelmiştir. Bu kapsamda Kullanımlar ve Doyumlar kuramı çalışmanın temel çerçevesini belirlemek için seçilmiştir. Bu doğrultuda SVoD platform da bulunan Netflix ve BluTV gibi uygulamaların bireyler tarafından nasıl alımlandığını açıklamak çalışmanın temel amacını teşkil etmektedir. Bu amaçla yapılan çalışmada, araştırmanın evrenini SVoD uygulama şeklinde hizmet veren Netflix ve BluTV kullanıcıları oluşturmaktadır. Ancak hedef örneklemin tamamına ulaşmanın mümkün olmadığından dolayı Türkiye'deki bütün Netflix ve BluTV kullanıcıları evren olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda basit tesadüfi örnekleme göre Twitter üzerinden #NetflixTürkiye ve #BluTV etiketlerini kullanan 1805 kullanıcıya anket soruları gönderilmiş ve geri dönüş yapan kullanıcılar arasından çalışmanın asıl örneklemi oluşturulmuştur. Bu kapsamda araştırmanın web tabanlı sosyal etkileşim platformu Twitter üzerinden yapılmasından dolayı çevrimiçi ortamın akışkan ve değişken yapısı hesaba katılarak 680 kullanıcıya ulaşılmıştır. Bu amaçla, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline başvurulmuş ve hazırlanan veriler anket formu ile internet televizyonu ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Ardından verilerin analiz edilmesi sürecinde ise lisanslı SPSS 22 programı kullanılarak 0.05 hata payı dikkate alınarak gerekli istatiksel işlemler yapılmıştır. Elde edilen bulgularda; sosyalleşme ve zaman geçirme, içerik, öğrenme ve bilgilenme, eğlence gibi 4 temel motivasyon tespit edilmiştir. Netflix ve BluTV Kullanım ve Doyum motivasyonları ile yaş ve cinsiyet değişkenleri arasında anlamlı bir farkın olmadığı önemli bulgular arasındadır. Yani bireylerin cinsiyetleri ile yaşları Netflix ve BluTV izlerken herhangi bir etki yaratmadığı aksine benzer şeklide doyuma ulaştıkları anlaşılmaktadır. Aynı zamanda Netflix ve BluTV Kullanım ve Doyum motivasyonları ile kullanım süresi arasında anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. Ayrıca Netflix ve BluTV Kullanım ve Doyum motivasyonları ile hesap durumu arasında sosyalleşme ve zaman geçirme alt boyutu açısından anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı, SVoD, Netflix, BluTV, Dijital Platformlar