Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda eser element düzeyleri ve eser elementlerin thiol/disülfid dengesi üzerine etkilerinin araştırılması

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun (DEHB) etyolojisi multifaktöriyeldir. Bazı eser element seviyeleri ve oksidan-antioksidan dengesinin bozulması gibi faktörler tartışılan nedenler arasındadır. Amaç Araştırmamızın amacı DEHB olan çocuklarda eser element düzeyleri ve eser elementlerin thiol/disülfit düzeyleri üzerine etkilerinin araştırılmasıdır. Gereç-Yöntem 6-18 yaş arası DEHB tanısı koyulan 35 hasta ve yaş ve cinsiyet olarak hasta gurubuna benzer 31 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edildi. Hastalarda toksik eser elemetlerden kurşun (Pb), civa (Hg) ve kadmiyum (Cd) kan düzeyleri, esansiyel eser elementlerden ise kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg), fosfor (P), demir (Fe), çinko (Zn) serum düzeyleri ölçüldü. Ayrıca serumda nativ, total thiol düzeyleri ve disülfit düzeyleri ile bunların oranları değerlendirildi. Bulgular Çalışmaya dahil olan 66 çocuktan, 9'u kız, 57'si erkekti. Yaş aralığı 6-17 yaş (ortalama:10,8±2,8) arasında değişmekteydi. DEHB olanların annelerinin sigara içme durumları kontrol gurubuna göre istatsitiksel olarak anlamlı olarak yüksekti (p=0,030). DEHB'da native thiol düzeyleri ve total thiol düzeyleri kontrol gurubuna göre anlamlı olarak yüksekti (p˂0,001). DEHB olanlarda Hg düzeyleri anlamlı olarak yüksek saptandı (p=0,002). Pb düzeylerinde fark saptanmazken Cd düzeyleri kontrol gurubunda daha yüksek saptandı (p˂0,001). Hasta ve kontrol gurubunda Ca, P, Mg, Zn, Fe düzeyleri açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç Gebelikte sigara kullanımı ve kan Hg düzeylerinde artış DEHB riskini arttırıyor olabilir. DEHB olanlarda oksidan düzeylerinde artışa yanıt olarak antioksidan düzeylerinde artış görülebilir. Anahtar Kelimeler:Ağır Metaller, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Eser Elementler, Oksidan/Antioksidan Denge