Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı olgularda klotho, FGF-23 ve D vitamini kan düzeylerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) çocuk ve ergenlerde en sık görülen psikiyatrik bozukluklar arasında yer almaktadır, ancak günümüzde bozukluğun etiyolojisi henüz netlik kazanmamıştır. Görülebildiği kadarıyla DEHB'nin etiyolojisini araştıran nörobiyolojik çalışmalar çoğunlukla dopaminerjik ve noradrenerjik sistemler ile nörotrofik faktörler ve çeşitli hormonlar/nöromodülatörlere yoğunlaşmıştır. Bu çalışmada DEHB etiyolojisinde yer alabileceği düşünülen klotho, FGF-23 ve D vitamini düzeylerinin incelenmesi ve elde edilen bulguların sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamıza, Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği'ne DEHB belirtileri ile başvuran ve çalışmanın dâhil edilme kriterlerini karşılayan 6–15 yaş aralığındaki DEHB tanılı 40 olgu ile 40 sağlıklı kontrol olgusu olmak üzere toplam 80 gönüllü katılmıştır. Tüm olgulara sosyodemografik veri formu, Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli-DSM-5 Uyarlaması, Conners Ebeveyn/Öğretmen Derecelendirme Ölçeği-Yenilenmiş Uzun Formu (CEDÖ Y:U/ CÖDÖ Y:U) ve Dikkat Eksikliği ve Yıkıcı Davranış Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Tüm olgular serum klotho, FGF-23 ve D vitamini seviyeleri açısından incelenmişlerdir. Çalışmamızda vaka grubunda FGF-23 düzeyleri kontrol grubundan anlamlı olarak düşük tespit edilmiştir. Klotho ve D vitamini düzeyleri açısından ise gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Vaka grubunda D vitamini düzeyleri ile CEDÖ Y:U DSM-IV semptomları alt ölçeği-hiperaktivite/dürtüsellik, CEDÖ Y:U DSM-IV semptomları alt ölçeği-toplam, CÖDÖ Y:U global indeks-huzursuzluk/impulsivite alt ölçeklerindeki maddelerin toplam puanı arasında anlamlı pozitif korelasyon görülmüştür. Klotho ve FGF-23 düzeyleri ile CEDÖ Y:U ve CÖDÖ Y:U puanları arasında ise anlamlı korelasyon bulunmamıştır. Sonuç olarak, çalışmamızda DEHB grubunda tespit edilen FGF-23 düzeylerindeki farklılıkların dikkate değer bir araştırma alanı sunduğu görülmektedir. Klotho, FGF-23 ve D vitamininin DEHB ile ilişkisini ortaya koymak amacıyla daha geniş örneklemlerle ve uzunlamasına çalışmaların yapılması, bozukluğun anlaşılmasına önemli katkı sağlayabilecektir. Anahtar Kelimeler: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, klotho, FGF-23, D vitamini