Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan okul öncesi dönemdeki çocuklarda beslenme davranışı, ebeveyn besleme tarzı ve antropometrik ölçümlerin araştırılması

Amaç: Bu çalışmanın amacı, çocuk psikiyatri polikliniğine başvuran okul öncesi dönem DEHB'li çocukların gelişimsel beslenme özelliklerinin, yeme davranışlarının, ebeveynlerinin besleme tarzının ve bazı antropometrik ölçümlerinin sağlıklı grupla karşılaştırılmasıdır. Yöntem: Çalışmaya Temmuz 2018 ile Ocak 2019 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Turgut Özal Tıp Merkezi Çocuk ve Ergen Psikiyatri polikliniğine başvuran klinik psikiyatrik muayene ve psikometrik değerlendirmeler sonucunda DSM-5 tanı ölçütlerine göre DEHB tanısı almış 4-6 yaş arasında 86 hasta alınmıştır. Araştırma grubu ile yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş 75 sağlıklı ve gönüllü çocuktan kontrol grubu oluşturulmuştur. Çocukların araştırmacı tarafından boy, kilo, üst orta kolçevresi ve triseps deri kıvrım kalınlığı ölçümleri yapılmıştır. Tüm çocukların birincil bakım veren ebeveynine Davranışsal Pediatrik Besleme Değerlendirmesi Ölçeği (DPBDÖ), Ebeveyn Besleme Tarzı Anketi (EBTA), Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA), Sosyodemografik Veri Formu (SDVF), Gelişim Değerlendirme Formu (GDF), Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Yıkıcı Davranım Bozukluğu Belirtilerinin Okul Öncesi Dönem Tarama ve Değerlendirme Ölçeği ve Conner's Anababa Derecelendirme Ölçeği (CADÖ), uygulanmıştır. Bulgular: Araştırma grubunda yer alan alan 86 çocuktan 62'si erkek (%72,1), 24'ü kız (%27,9), kontrol grubunda yer alan 75 çocuktan 50'si erkek (%66,7), 25'i kız (%33,3) cinsiyette idi. Araştırma grubunun yaş ortalaması 60.71±13.21 ay, kontrol grubunun yaş ortalaması 57.77±11.87 ay olarak saptandı. Araştırma grubundaki çocukların kontrol grubuna oranla daha kısıtlı çeşitte diyetle beslendiği saptanmıştır. Araştırma grubundaki çocukların Ağırlık-Z skoru ve BMI-Z skoru anlamlı oranda yüksek bulunmuştur. Araştırma grubundaki çocukların beslenmelerinde içme tutkusu, yeme problemi, yiyecek seçiciliği, geç dönem yiyecek reddi davranışlarını daha fazla gösterdiği saptanmıştır. Araştırma grubundaki çocukların ebeveynlerinin yardımcı besleme tarzını daha fazla gösterdikleri saptanmıştır. Araştırma grubundaki çocukların CADÖ ve DPBDÖ alt ölçek puanları arasındaki korelasyonlara bakıldığında "CADÖ hiperaktivite alt ölçeği" ile "", "DPBDÖ toplam puan", "erken dönem yiyecek reddi" ve "geç dönem yiyecek reddi "; "CADÖ dikkat eksikliği alt ölçeği" ile "DPBDÖ toplam puan", "yiyecek seçiciliği", "erken dönem pütürlü yiyecek reddi" ve "geç dönem yiyecek reddi " puanları arasında anlamlı pozitif korelasyonlar saptanmıştır. Tartışma: DEHB'nin temel özellikleri ile ilişkili olduğu düşünülen bozulmuş yeme alışkanlıkları gibi davranışsal problemler, beslenme davranışı ve besleme tarzı üzerinde etkili olabilir. Bu durum aşırı kilo/obezite gibi sorunlara yol açabilir. Erken yaşlarda yeme davranışı ile DEHB belirtileri arasındaki ilişkinin zamanında tanınması ve yönetilmesi; eşlik edebilecek diğer fiziksel ve ruhsal sorunları önleyerek çocuk ve ebeveynlerin yaşam kalitesi arttırılabilir.