Din görevlilerinin itikadî mezheplerin temel görüşleri ile ilgili bilgi düzeyleri ve tutumlarının belirlenmesi

Malatya il sınırları içinde görev yapan din görevlilerinin-vâiz, Kur'ân kursu öğreticisi, imam-hatip, müezzin-kayyım- itikâdî mezheplerin temel görüşleri ile ilgili bilgi düzeyleri ve tutumlarının belirlenmesi üzerine yapılmış bir alan araştırmasıdır. Çalışmamızın ilk bölümünde araştırmaya konu olan mezhepler ile İslâm mezhepler tarihi ilgili bazı kavramlar hakkında kısa açıklamalar yapılmıştır. İkinci bölümde din konusu, din ile ilgili tarifler, dinî kurumsallaşması, diyanet ileri başkanlığı, din hizmetleri sınıfında görev yapan din görevlileri ile görev alanları ile alakalı bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde çalışmanın yöntemi veri toplama aracı varsayımlar ve hipotezlerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde sahada yapılan anketin bulguları tablolar halinde verilerek tablolar ile ilgili açıklamalar yapılmıştır. Beşinci bölümde elde edilen bulguların analiz ve yorumları yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar daha önce yapılan araştırmalarla kıyaslanarak benzer ve karşıt noktalara değinilmiştir. Son bölümde araştırma boyunca elde edilen veriler neticesinde ulaşılan sonuçlar ve bir kısım önerilere yer verilmiştir. Araştırmada bu amacı gerçekleştirmek üzere betimsel tarama modeli tercih edilmiştir. Betimleyici tarama modelleri geçmişte, bugün ya da belli bir süreçte var olan olayları, durumları ve olguları ortaya koymaya yönelik yaklaşımlardır. Veri toplama aracı olarak da kişisel bilgi formu, bilgi düzeyi formu ve eğilim formu olmak üzere üç bölüm ile toplamda 71 sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır. Veriler salgın hastalık sebebiyle uygulanan kısıtlamalardan dolayı Google anket uygulaması üzerinden toplanmıştır. Araştırma kapsamında 421 din görevlisi anket formunu doldurmuş, 20 anket formu önergede belirtilen şatlara uygun doldurulmadığından dikkate alınmamıştır. Araştırma sonucunda Din görevlileri itikadî mezheplerin temel görüşleri ile ilgili yeterli kitabi bir bilgiye sahip olmadıkları anlaşılmıştır. Din görevlilerinin eğitim süreçlerinden mezun olup, göreve başladıktan sonra İslâm Mezhepleri Tarihi başta olmak üzere kendi alanları ile ilgili bilgilerini güncelleyecek okumayla ilişkilerinin çok iyi bir durumda olmadığı ortaya çıkmıştır. Din görevlileri üzerine yapılan alan araştırmalarının çoğunda bulduğumuz sonucu destekler mahiyette sonuçlar elde edildiği görülmüştür. Ayrıca araştırma sonucunda Eş'arî-Şâfiî geleneğe mensup din görevlilerinin bilgi düzeyleri Hanefî-Mâtürîdî geleneğe mensup olan din görevlilerine göre daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Ancak din görevlileri itikadî mezheplerin temel görüşlerine ilişkin yeterli kitabi bilgiye sahip olmadıkları halde mezheplerin eğilimleri konusunda çok sıra dışı olan, bu coğrafyaya ait olmayan, katı ve tekfirci eğilimlere karşı olumlu bir katılım ortaya koymadıkları da görülmüştür. Eğitim düzeyi yükseldikçe bilgi düzeyinin arttığı görülmüştür. Aynı şekilde eğitim düzeyi yükseldikçe mezheplerin temel görüşlerine ilişkin daha bilinçli ve bilgiye dayalı eğilimler ortaya konulduğu görülmüştür. Farklı statülerde görev yapan din görevlileri içerisinde vâiz olarak görev yapanların bilgi düzeylerinin din hizmetleri sınıfında görev yapan diğer görevlilere göre daha yüksek olduğu anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Din, Mezhep, Diyanet İşleri Başkanlığı, Din hizmetleri, Vaaz ve irşat, Cami