Din ve sosyal entegrasyon ilişkisi üzerine: Hollanda'da yaşayan Türkler örneği

Göç, toplum üzerindeki varlığını ve önemini daima korumuştur. Göçün nedeni, türü ve sonucu farklı şekillerde ortaya çıkmış, hem modern topluma uyum sağlayarak değişime uğramış hem de toplumu dönüştüren yönüyle insanlar arası karşılıklı etkileşim yaratmıştır. Bu bağlamda, çalışmanın konusu olarak göç olgusu seçilmiştir. Çalışmanın temel sorusunu ise Türkiye'den Hollanda'ya göç eden bireylerin bulunduğu bölgedeki yerel halkla entegrasyon sürecinde dinin rolü ve etkileri oluşturmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, göç sürecinde dinin sosyal entegrasyon üzerindeki etkilerini derinlemesine analiz etmektir. Çalışmada, Türkiye'den Hollanda'ya göç eden bireylerin, bölgeye ve yerel halka sosyal entegrasyon süreçlerinde dinin rolünü anlamak amacıyla nitel araştırma yaklaşımının kullanılması tercih edilmiştir. İki aşamalı olarak planlanan araştırma, öncelikle literatür taraması yapılarak mevcut bilgilerin derinlemesine incelenmesi ve ardından nitel araştırma yöntemlerinden olan yarı yapılandırılmış mülakat tekniğiyle birincil verilerin toplanması şeklinde gerçekleştirilmiştir. Örneklem, Hollanda'nın Amsterdam, Rotterdam ve Utrecht şehirlerinde ikamet eden Türkiye'den göç etmiş 22 göçmenden oluşmaktadır. Çalışma kapsamında yürütülen mülakatlar derinlemesine analiz edilerek anlamlı temalara ulaşılmış; temalar, literatürdeki benzer araştırmalarla karşılaştırılıp tematik analiz yapılarak yorumlanmıştır. Çalışmada, kendini dindar olarak tanımlayan ve tanımlamayan bireylerin, entegrasyon sürecinde dinin belirgin bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Göçmenlerde dini kimliğin belirginleşmesi, din grup içi sosyalleşmeye imkân tanırken farklı gruplarla ayrışmalara neden olmaktadır.