Dindarlık ile şans oyunlarına katılım ve kumar bağımlılığı ilişkisinde umudun düzenleyici rolü

Şans oyunlarına katılım davranışı bireylerin yaşamını psikolojik, sosyal, ekonomik ve manevi yönlerden etkileyebilmektedir. Şans oyunlarına katılım davranışının birey üzerindeki etkileri, kişilerin bu oyunlara katılım derecesi ve şiddeti ile ilişkili olabilmektedir. Şans oyunlarına katılım davranışının derecesi ve şiddeti ile ilişkili faktörlerin tespiti bu noktada önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, şans oyunlarına katılım düzeyi, problemli kumar oynama davranışı şiddeti ve kumar bağımlılığının dindarlık, kumar oynama nedenleri ve umut düzeyi ile arasındaki ilişkiyi ölçümlemektir. Bu amaçla Ankara (örneklemin yaklaşık % 85'i) ve çevre illerde (Samsun, Amasya, Tokat, Çorum örneklemin yaklaşık %15'i) yaşayan 18-65 yaş aralığında olan 470 katılımcıya South-Oaks Kumar Tarama Testi, Dinin Etkisini Hissetme, Dini Yönelim Biçimleri, Şans Oyunlarına Katılım Anketi, Sürekli Umut, Kumar Oynama Nedenleri Ölçekleri uygulanmıştır. Araştırma kapsamında tek yönlü varyans analizi, çoklu regresyon, korelasyon, t-testi, düzenleyici değişken analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler çerçevesinde şans oyunlarına katılım düzeyi ve kumar bağımlılığı ile kumar oynama nedenleri (para kazanma, kaçınma, eğlenme/heyecanlanma, sosyalleşme) arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Dinin etkisini hissetme düzeyinin şans oyunlarına katılım davranışı ve kumar bağımlılığına göre farklılaştığı görülmüştür. Dini yönelim biçimlerinden katı kuralcı ve dışsal dini yönelimin şans oyunlarına katılım ve kumar bağımlılığına göre farklılaştığı tespit edilirken içsel ve arayışsal dini yönelimin farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Çoklu regresyon analizinde dinin etkisini hissetme düzeyi ile içsel, dışsal ve katı kuralcı dini yönelimin şans oyunlarına katılım davranışı ve problemli kumar oynama şiddetini yordadığı bulgulanmıştır. Umut düzeyinin kumar bağımlılığı ve şans oyunlarına katılım davranışına göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Düzenleyici değişken analizleri sonucunda ise umudun dini değişkenler (dinin etkisini hissetme, içsel dini yönelim, dışsal dini yönelim, arayışsal dini yönelim ve katı kuralcı dini yönelim) ve şans oyunlarına katılım düzeyi arasında düzenleyici bir rolünün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Umudun dini değişkenler (dinin etkisini hissetme, içsel dini yönelim, dışsal dini yönelim, arayışsal dini yönelim ve katı kuralcı dini yönelim) ve problemli kumar oynama davranışı arasında da düzenleyici bir rolünün olmadığı bulgulanmıştır.