Dini içerikli psiko-eğitim temelli grupla psikolojik danışmanın psikolojik sağlamlık, ebeveyn stresi ve ruminasyon düzeylerine etkisi (Özel gereksinimli çocuğu olan anneler üzerine bir araştırma)

Bu araştırmanın amacı, dini içerikli psiko-eğitim temelli grupla psikolojik danışmanın özel gereksinimli çocuğu olan annelerin; psikolojik sağlamlık düzeylerini artırma, ebeveynlik streslerini azaltma ve ruminatif düşünme biçimlerini azaltma üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, ön test-son test kontrol gruplu deneysel desenle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, 12'si deney, 12'si kontrol grubunda olmak üzere toplam 24 özel gereksinimli çocuğa sahip anneden oluşmaktadır. Deney grubuna, 10 oturumluk dini içerikli psiko-eğitim temelli grupla psikolojik danışma programı uygulanmıştır; kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Dini içerikli psiko-eğitim temelli grupla psikolojik danışma programı; bireylerin dini ve ruhsal yönlerini bütüncül bir yaklaşımla merkeze alarak psikolojik sağlamlıklarını desteklemeye, stresle başa çıkma becerilerini geliştirmeye ve ruminatif düşüncelerini azaltmaya yönelik hazırlanmıştır. Programın içeriğinde; Kur'ân-ı Kerîm ayetleri ve hadislerle desteklenmiş, dini-manevi temalar (şükür, sabır, tevekkül, dua, takva), ABC modeli, bilişsel yeniden yapılandırma, öz-şefkat geliştirme, mindfulness temelli farkındalık egzersizleri ve kontrol edilebilirlik bilinci vb. psikolojik danışma teknikleri eklektik bir biçimde, bütüncül bir yapı içerisinde kültürel değerlere duyarlı, bireylerin ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde harmanlanmıştır. Veriler, "Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği", "Ruminatif Düşünme Biçimi Ölçeği" ve "Ebeveynlik Stresi Ölçeği" ile toplanmış; analizlerde betimsel istatistikler, nonparametrik analizler (Mann-Whitney U testi, Wilcoxon işaretli sıralar testi) ve etki büyüklüğü katsayıları kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, uygulanan dini içerikli müdahale programının deney grubundaki annelerin psikolojik sağlamlıklarını anlamlı düzeyde artırdığını; ruminatif düşünme biçimleri ve ebeveynlik stres düzeylerini ise anlamlı biçimde azalttığını göstermiştir. Ayrıca ebeveynlik stresinin alt boyutları olan ebeveynlik ödülleri, stresör algısı, kontrol edilebilirlik ve ebeveynlik memnuniyeti değişkenlerinde de deney grubu lehine anlamlı iyileşmeler tespit edilmiştir. Kontrol grubunda ise istatistiksel olarak anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Sonuç olarak, bu çalışma, dini içerik eklenmiş psikoeğitim temelli grupla psikolojik danışamın, özel gereksinimli çocuğa sahip annelerin ruhsal iyilik hallerini güçlendirmede etkili bir müdahale yöntemi olduğunu ortaya koymaktadır.