Diş çekimi ile indüklenmiş sıçan osteoradyonekroz modelinde melatonin ve askorbik asitin radyoprotektif etkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı radyoterapi ve diş çekimi ile indüklenmiş sıçan mandibular osteoradyonekroz modelinde melatoninin ve askorbik asitin radyoprotektif etkilerinin değerlendirilmesi ve osteoradyonekroz (ORN)'un önlenmesi ve semptomatik tedavisindeki potansiyel etkilerinin belirlenmesidir. Bu çalışmada 300-400 gram arasında olan 41 adet genç- erişkin erkek Wistar-Albino Rat deney hayvanı kullanılmıştır. Ratların 5 tanesi kontrol grubu, 36 tanesi de deney grubu olarak ayrılmıştır. Deney grupları 9'ar ratdan oluşturulmuştur. G1 grubuna radyoterapi uygulaması ve herhangi bir enjeksiyon yapılmamıştır. G2 grubuna sadece radyoterapi verilmiş ve diş çekimi yapılmış, G3 grubuna radyoterapi uygulandıktan sonra diş çekimi yapılmış ve melatonin enjekte edilmiştir. G4 grubuna radyoterapi uygulandıktan sonra diş çekimi yapılmış ve askorbik asit enjekte edilmiştir. G5 grubuna radyoterapi uygulandıktan sonra diş çekimi yapılmış, melatonin ve askorbik asit kombinasyonu enjekte edilmiştir. Tüm gruplardaki ratlar 28. günde sakrifiye edilmiştir ve sol mandibulaları çıkarılmıştır. Her gruptan elde edilen değerlerin grup ortalamaları istatistiksel olarak karşılaştırılıp anlamlılık düzeylerine bakılmıştır. Elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel veriler üzerinden yorumlar yapılarak çalışma sonuçlandırılmıştır. Elde edilen bulgular, alkalen fosfataz (ALP) ekspresyonunun G2 grubunda hem G1 hem de G5 grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Ancak, G3 ve G4 gruplarıyla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. BMP-2 ekspresyonu, G2 grubunda G1 grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Buna karşın, G3, G4 ve G5 gruplarına kıyasla BMP-2 ekspresyonu düşük olmasına rağmen, bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Osteonektin (ONC) ekspresyonu, G2 grubunda G1 ve G5 gruplarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük tespit edilmiştir. Ancak, G3 ve G4 gruplarına kıyasla düşük olmasına rağmen, bu fark istatistiksel olarak anlamlı seviyeye ulaşmamıştır. Tartara dirençli asit fosfataz (TRAP) ekspresyonu, G2 grubunda diğer gruplara kıyasla daha yüksek bulunmuş, ancak bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bir düzeye ulaşmamıştır. Bu bulgular, G2 grubunun osteoblastik aktiviteyi destekleyen ALP, BMP-2 ve ONC ekspresyonlarında belirgin bir düşüş gösterirken, kemik rezorpsiyonu ile ilişkili TRAP ekspresyonunun diğer gruplara kıyasla artış gösterdiğini ancak istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşmadığını göstermektedir. Sonuç olarak; elde edilen histopatolojik ve immünohistokimyasal bulgular değerlendirildiğinde, tüm gruplarda melatonin ve askorbik asit uygulamalarının kemik iyileşmesi üzerindeki olumlu etkilerinin özellikle anti-inflamatuar özellikleri ve yeni kemik oluşumunu artırıcı etkileri ile ilişkili olduğu düşünülmüştür. Özellikle, bu bileşiklerin inflamasyonu baskılaması, osteoblast aktivitesini desteklemesi, yeni kemik oluşumunu artırması, kemik kaybını azaltması gibi etkileri, osteoradyonekroz gelişimi üzerinde koruyucu bir rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Askorbik Asit, Melatonin, Osteoradyoneknoz, Rat