Diş hekimine ilk kez başvuran 0-6 yaş arasındaki hastaların oral hijyen alışkanlıkları ile ilgili olarak ebeveynlerin bilgi seviyesinin değerlendirilmesi

Erken çoçukluk çağı çürüğü prevalansının yüksek olması sebebiyle halen büyük bir halk sağlığı problemi olmaya devam etmektedir. Bu çürüklerin, doğru ağız hijyeni uygulamaları ve düzenli diş hekimi kontrolleri ile önlenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmada, 0-6 yaş aralığındaki çocukların ilk diş hekimi ziyaretinin yaşı, nedenleri, çocukların ağız hijyen uygulamaları ve ebeveynlerinin ağız ve diş sağlığı konusundaki bilgi ve bilinç düzeyi seviyelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya kliniğe dental muayene ve tedavilerinin yapılması amacıyla başvuran 0-6 yaş arasındaki 355 çocuk hasta dahil edilmiştir. Hastaların ağız içi muayeneleri yapılarak, dmft skorları kaydedilmiştir. Sonrasında, toplam beş ana bölüm ve yirmi yedi çoktan seçmeli sorudan oluşan anket çocukların ebeveynlerine uygulanmıştır. Anket formunun birinci bölümü hastanın yaş ve cinsiyet gibi bilgilerini ve ikinci bölümü ailelerin sosyodemografik özelliklerini içerirken; üçüncü bölümü kliniğe başvurma sebepleri, dördüncü bölümü çocukların oral hijyen alışkanlıkları ve son bölümü ise ebeveynlerin dental sağlık ve oral hijyen konusundaki bilgi düzeyleri ve bu bilgileri edindikleri kaynak konusunda sorular içermektedir. Çalışma sonucunda, hastaların ortalama yaşı 4,5 olup %51,0'i erkeklerden, %49,0'u ise kızlardan oluşmaktaydı. En sık diş hekimine başvuru nedenleri sırasıyla; çürük (%49,6) ve ağrı (%34,1) iken, 13 hasta apse (%3,7), 1 hasta ise travma kaynaklı sağlık kurumuna başvurmuştu. Medyan dmft skoru 6 olup söz konusu skorlar 0 ile 20 arasında değişmekteydi. Hastaların %8,5'i henüz dişlerini fırçalamaya başlamamışken, %17,4'sinin 1 yaşından büyükken, %62,8'sinin ise 2 yaşından büyükken dişlerini fırçalamaya başladığı belirtilmiştir. Diş fırçalama yapan hastaların %16,6'sında anne veya babasının fırçalama konusunda yardımcı olmadığı, hastaların %51,4'ünün florlu bir macun kullandığı, %89,2'sinin ise manuel diş fırçası kullandığı belirlenmiştir. Ebeveynlerin, ağız ve diş sağlığı ile ilgili bilgi ve farkındalık başarı puanlarının ortalaması 55,5 (15,6-100,0) olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, eğitim seviyesi daha yüksek ebeveynlerin çocukları daha düşük dmft skoruna sahipken, diş hekimine de daha sıklıkla rutin muayene sebebiyle başvurdukları tespit edilmiştir. Sonuç olarak, okul öncesi çocuklarda çürük görülme oranı yüksekken, fırçalama alışkanlıklarında eksiklikler olduğu ve kliniğe en sık başvuru nedeninin de çürük varlığı olduğu tespit edilmiştir. Anne ve babaların eğitim seviyesi yükseldiğinde ise, ortalama dmft skorları düşerken; fırçalama alışkanlıklarının da daha iyi olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında, erken çocukluk çağı çürüklerinin önlenmesi için, ailelerin bilinçlendirilerek, rutin dental kontrollerin düzenli hale getirilmesi gerektiği düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: Ağız sağlığı, diş fırçalama, ebeveynler, tutum.