Divan şiirinde yol (XV-XVI. yüzyıl)

Bir yerden bir yere gitmek için aşılan uzaklığı ifade eden yol; tarz, üslup, yöntem anlamlarına da gelir. Yol, Farsçada râh/reh; Arapçada minhâc/menhec, sebil, sırât, tarîk kelimeleriyle karşılanmaktadır. "Divan Şiirinde Yol" başlığını taşıyan bu tezde, XV. ve XVI. yüzyıllardan seçilmiş divanlardan hareketle yolun Divan şiirindeki yeri, önemi, hangi unsurlarla ilişkilendirildiği gibi konular incelenmiştir. Tezde, yol kavramının Türk kültür ve mitolojisindeki yeri, İslamiyet'te ve tasavvufta nasıl algılandığı ayrıca yola yer veren atasözü ve deyimler tespit edilip Divan şiirinde yolun hangi bağlantılarla söz konusu edildiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda öncelikle taranan divanlarda yola karşılık gelen kelimeler ve yol ile kurulan tamlamalar belirlenmiştir. Yolun aşkla ilişkisi, dindeki algılanışı, yolla ilişkilendirilen kişi ve unsurlar ve bunların Divan şiirine yansıması üzerinde durulan konular olmuştur. Böylece bu tezde, yol motifinin Divan şiirindeki anlam dünyası metin merkezli bir yöntemle incelenmiştir. Çalışmanın ek bölümünde ise yol kavramının redif olarak kullanıldığı gazellere yer verilmiştir.