Diyabetik ayak nedeniyle ampütasyon geçirmiş bireylerde beden algısı ve travmatik stres belirtilerinin incelenmesi

Ampütasyon öncelikle fiziksel olup, aynı zamanda bireyi ruhsal olarak etkileyen bir durumdur. Diyabet, dolaşım bozuklukları, enfeksiyonlar ve travmalar ampütasyon nedenleri arasındadır. Diyabetik ayak nedeniyle ampütasyon geçirmiş bireylerin, travmatik nedenlerle ampütasyon geçirmiş bireylere göre, beden algılarının ve travmatik stres belirtilerinin bazı değişkenler açısından farklılık gösterdiği bilinmektedir. Bu nedenle araştırmanın amacı diyabetik ayak nedeniyle ampütasyon geçirmiş bireylerde beden algısı ve travmatik stres belirtilerinin incelenmesi olmuştur. Araştırmanın örneklemini Eylül-2019,Mart-2020 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi'nde ampütasyon geçirmiş 98 birey oluşturmuştur. Bireylerin tanıtıcı özellikleri için 'Sosyodemografik Veri Formu', travmatik stres belirtilerini değerlendirmek için 'Travmatik Stres Belirtileri Ölçeği', beden algılarını değerlendirmek için ise 'Beden Algısı Ölçeği' kullanılmıştır. Çalışmamızın sonucuna göre, kronik hastalık nedeniyle ampütasyon geçirmiş bireylerin yaş ortalamasının, travmatik nedenli ampütasyon geçirmiş bireylerin yaş ortalamasından daha yüksek olduğu, çalışma grubundakilerin %72,1'inin majör ampütasyon geçirdiği saptanmışken karşılaştırma grubunda bu sayı %26,7'dir. Kronik hastalık nedeniyle ampütasyon geçirmiş bireylerin beden algılarının, travmatik ampütasyon geçiren bireylere göre daha olumsuz olduğu, travmaya bağlı nedenlerle ampütasyon geçirmiş bireylerin travmatik stres belirtilerinin, diyabetik ayak nedeniyle ampütasyon geçirmiş bireylere oranla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ampütasyon sonrasında hastalara uygulanacak rehabilitasyon ve psikiyatrik desteğin, kişinin kaybının etkisini azaltacağını, toplumdaki yaşam kalitesini ve fonksiyonel kapasitesinin artmasını sağlayacağına inanıyoruz. Anahtar Sözcükler: Ampütasyon, beden algısı, diyabetik ayak, rehabilitasyon, travma