Diyabetli hastalardaki nefropati gelişiminde böbrek yetmezliğinin prognostik belirteçleri olarak tümör nekroz alfa gen polimorfizminin TNF-α -308G/A ve monosit kemoatraktan proteini-1 (MCP-1) 2518g/a rolü

Dünyada çok sayıda diabetes mellitus (DM) hastası vardır. Bunların yaklaşık %96'sı Tip 2 DM'dir. DM'nin komplikasyonları mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlar olarak ikiye ayrılır. Mikrovasküler komplikasyonları; retinopati, nefropati ve nöropatidir. Makrovasküler komplikasyonları ise koroner kalp hastalığı, periferik damar hastalığı ve serebrovasküler hastalıklardır. Diyabetik nefropati (DN), artan sayıda hastanın son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) geliştirmesinden dolayı önemli bir sağlık sorunudur. ABD'de yeni gelişen SDBY'nin %20 ile %40'ını DN oluşturmaktadır. Bu çalışma, bu mekanizmalarla ilgilenen genlerin ve diğer belirteçlerin bir özetini sunar. Oldukça dikkat çeken bir molekül, inflamatuar sitokin tümör nekroz faktörü-a'dır (TNF- α). TNF- α 'nın bu farklı sonuçları uyguladığı mekanizma bilinmemekle birlikte, TNF- α 'nın NOD farelerinde diyabete ilerleme üzerinde olumlu veya olumsuz bir etkisi olduğu gösterilmiştir. Diyabete bu hızlı ilerleme, adacıkların bağışıklık hücreleri ile daha erken ve daha agresif infiltrasyonu ve adacık antijen sunan hücrelerin adacıklarda T hücrelerine situ adacık antijen sunumunda bir artış ile ilgilidir. Son çalışmalar, düşük dereceli bir inflamatuar yanıtın da bir rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Renal hücreler tarafından üretilen güçlü bir kemokin olan Monosit Kemoatraktan Protein 1 (MCP-1), bu süreçte çok önemli bir oyuncu olarak ortaya çıkmıştır. Spesifik olarak, MCP-1'in diyabetik hayvanların böbreklerinde aşırı eksprese edildiği gösterilmiştir. TNF-α -308G/A ve Monosit Kemoatraktan Protein-1 Promoter 2518G/A, diyabetik hastalarda böbrek yetmezliğinin nefropati geliştirmesini öngören belirteçler olarak rol almaktadır. Bu amaçla polimeraz zincir reaksiyonu-restriksiyon fragman uzunluğu polimorfizmi (PCR-RFLP) tekniği kullanılmış ve amplifiye edilen DNA ürünlerinin restriksiyon endonükleaz (Pvull. ve NcoI enzimleri) ile kesilmesi, belirli genotipleri ifade eden farklı moleküler boyutlarda fragmanlar vermiştir. MCP-1 2518G/A, yabanıl homozigot AA tipi, heterozigot GA ve homozigot GG tipi olmak üzere üç genotip ortaya çıkardı, bu genotiplerin sıklığı (sırasıyla hastalarda %60, %40,0 ve %0, kontrol grubunda %46.6 ,40% ,13,3%), MCP-1 2518G/A hastalarında, A alleli kontrol grubu ile karşılaştırıldığında hastalarda önemli ölçüde fark kaydetmiştir. Tüm genotip gruplarında, cinsiyet gruplarına göre önemli farklılıklar vardır. İstatistiksel olarak TNF-α-308 gen polimorfizmi, AA genotipinde %1,5, AG genotipinde ise %12,8 oranında ciddi bir farklılık saptanırken, GG genotipi sağlıklı grupla belirgin olmayan bir fark bulunmuştur. G aleli hastalarda ise %92.1 ile belirgin farklılık tespit edilmiştir. Sağlıklı grupla karşılaştırıldığında. TNF- α -308 geninde, hasta gruplarında genotipe göre belirgin farklılık bulunmazken, cinsiyet gruplarına göre ciddi farklılık vardır. TNF- α düzeyleri tüm hastalarda TNF- α -308 gen polimorfizm gruplarında (sırasıyla AA, AG ve GG genotiplerinde 37.78±7.83, 30.45±3.83 ve 32.64±5.81) önemli farklılık saptanmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma AA AG genotipi ve TNF-gen-308 polimorfizminin G aleli ve MCP-1 2518G/A'nın A aleli diyabetik nefropatiye yatkınlığa katkıda bulunabilir.