Diyalektik Davranış Terapisi'nin genç yetişkinlerde aleksitimi, kaygı ve kişilerarası problemler üzerine etkisinin incelenmesi

Bu araştırmada aleksitimisi olan genç yetişkin kadınlara Diyalektik Davranış Terapisi Grup Beceri Eğitimi (DDT-GBE) ve Bilişsel Davranışçı Terapi Grup Beceri Eğitimi (BDT-GBE) müdahalesi uygulanarak bilinçli farkındalık, duygu düzenleme, kişilerarası etkililik, stres toleransı, aleksitimi, kaygı ve kişilerarası problemler üzerindeki etkililiklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada olan çalışmaya yaşları 18-25 arasında olan 428 kişi katılmıştır. Kadın ve erkek katılımcıların aleksitimi puanlarının yordanmasına ilişkin yapılan regresyon analizi sonucunda kadınların aleksitimi puanlarının anlamlı olarak yordandığı bulunmuştur. Bu nedenle çalışmanın ikinci kısmına 41 kadın katılımcı dahil edilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçekler Sosyodemografik Bilgi Formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Beck Anksiyete Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16), Kişilerarası Problemler Envanteri Döngüsel Ölçekleri, Beş Faktörlü Bilgece Farkındalık Ölçeği-Kısa Formu (BFBFÖ-K), Kişilerarası Yetkinlik Ölçeği-Kısa Formu, Sıkıntıya Dayanma Ölçeğidir. Seçkisiz atama yöntemiyle 14 kişi DDT-GBE, 14 kişi BDT-GBE ve 13 kişi bekleme listesi grubuna atanmıştır. Deney grubundaki katılımcılara 12 hafta boyunca, her oturum 90 dakika sürecek şekilde müdahale uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise bu süre boyunca herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Katılımcılardan ön, orta ve son ölçüm alınmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26. Paket programı kullanılarak Korelasyon Analizi, Ki-Kare, Bağımsız Örneklem t Testi, Karışık Çift Yönlü Varyans Analizi, Regresyon Analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda aleksitimi, kişilerarası problemler, bilinçli farkındalık ve duygu düzenleme güçlüğü puanlarında hem DDT-GBE hem de BDT-GBE gruplarında anlamlı değişiklikler olmuştur. Etki büyükleri incelendiğinde DDT-GBE grubunun BDG-GBE'ye kıyasla daha fazla ve hızlı etki ettiği bulunmuştur. Kişilerarası yetkinlik ve stres toleransı puanlarında DDT-GBE, BDT-GBE ve bekleme listesinin gruplar içi ve gruplar arası değişiklikler bulunmamıştır. Anksiyete puanında sadece DDT-GBE'de anlamlı bir değişiklik bulunmuştur. Bekleme listesinde yer alan katılımcılarda değişkenlerin herhangi birinde hiçbir ölçüm düzeyinde farklılık bulunmamıştır. DDT-GBE ve BDT-GBE'nin aleksitimisi olan genç yetişkin kadınlar için etkili yöntemler olduğu, DDT-GBE'nin BDT-GBE'ye etki büyüklükleri dikkate alındığında daha etkili bir ekol olduğunu söylemek mümkündür.