Diyalektik davranış terapisinin genç yetişkinlerde duygu düzenleme, psikolojik dayanıklılık, psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumu üzerine etkisi

Duygu düzenlemenin, belirtileri kapsayan şemsiye bir terim olarak ele alındığı çalışmalarda, çoğunlukla negatif duygu düzenleme güçlüklerini iyileştirmeye odaklanılmıştır. Ancak birçok araştırmacı, gelecekteki çalışmalar için pozitif duygu düzenleme güçlüklerine de odaklanmayı önermiştir. Pozitif duyguların yukarı yönde düzenlemesi ile psikolojik iyi oluşun, psikolojik dayanıklılığın ve yaşam doyumunun iyileşeceği ve nüksün önlenmesinde önemli olacağı belirtilmiştir. Araştırma önerileri ve literatürdeki boşluklar doğrultusunda tasarlanan bu çalışma, iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada duygu düzenleme güçlüğünün sosyodemografik değişkenlerle ilişkisi ile depresyon, anksiyete ve stres üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. İkinci aşamada ise duygu düzenlemede güçlük çeken genç yetişkinlere on iki haftalık Diyalektik Davranış Terapisi Grup Beceri Eğitimi (DDT-GBE) ve Bilişsel Davranışçı Terapi Grup Beceri Eğitimi (BDT-GBE) uygulanmış ve müdahaleler sonunda pozitif ve negatif duygu yoğunlukları, negatif ve pozitif duygu düzenleme güçlüğü, bilinçli farkındalık, depresyon, anksiyete ve stres, psikolojik dayanıklılık, psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumu puanları ölçülmüştür ve beceri kullanım sıklığının etkileri incelenmiştir. Birinci araştırmanın katılımcıları 18-76 yaş aralığında 509 yetişkinden; ikinci çalışmanın katılımcıları ise 18-30 yaş arasında toplam 29 genç yetişkinden oluşmaktadır. Daha sonra bu katılımcılar seçkisiz atama ile DDT-GBE uygulanan deney grubu, BDT-GBE uygulanan kontrol grubu ve bekleme listesi olmak üzere üç gruptan birine atanmışlardır. Bekleme listesine atanan katılımcılara hiçbir müdahale uygulanmamıştır. Çalışmada kullanılan ölçekler sosyodemografik bilgi formu, DSM-5 Birinci Düzey Kesitsel Belirti Ölçeği-Erişkin Formu, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği, Perth Duygu Düzenlemede Yetkinlik Envanteri, Beş Faktörlü Bilgece Farkındalık Ölçeği-Kısa Form, Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeğidir. Ayrıca müdahale gruplarındaki katılımcılarla her gün online Günlük Kart paylaşılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, duygu düzenleme güçlüğü açısından genç yetişkinler, düşük-orta altı gelir seviyesine sahip bireyler ve bekar kişiler riskli gruplar olarak belirlenmiş ve depresyon, anksiyete ve stres belirtilerini etkileyen duygu düzenleme güçlüğü kategorileri, negatif veya pozitif duyguların varlığında deneyimi kontrol etme, baskın davranışı engelleme ve baskın olmayan davranışı harekete geçirme güçlükleri olarak saptanmıştır. Uygulanan DDT-GBE ve BDT-GBE müdahaleleri sonucunda negatif duygular, duygu düzenleme güçlüğü, depresyon, anksiyete ve stres düzeylerinde anlamlı azalmalar; pozitif duygular, bilinçli farkındalık, psikolojik dayanıklılık, psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumunda ise anlamlı artışlar gözlenmiştir. Bu değişiklikler, bekleme listesine kıyasla istatistiksel olarak anlamlıdır. Beceri kullanım sıklığı kovaryant olarak kontrol edildiğinde, grup içi ve gruplar arası farklarda anlamlı değişiklikler ortadan kalkmıştır; bu da beceri kullanımının müdahale etkilerinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bununla birlikte, bu katılımcılara müdahaleler bittiğinde ucu açık sorular sorulmuş ve hangi becerileri ne sıklıkla kullandıklarına dair rapor oluşturulmuştur. Son olarak, bazı alt ölçeklerde ortaya çıkan DDT-GBE ve BDT-GBE farklılıkları tartışılmıştır.