Diyarbakır ekolojik koşullarında İzmir kekiği (Origanum onites L.)üzerinde agronomik ve teknolojik araştırmalar

Bu çalışma, 2002-2004 yılları arasında, Diyarbakır Ekolojik koşullarında, Origanum onitesL.'nin bazı agronomik ve teknolojik özelliklerini belirlemek amacıyla tarla koşullarındayürütülmüştür. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre, 4 tekrarlamalı olarak kurulmuştur.Araştırmada, bir yılda yapılan iki biçimin ve dört farklı sıra üzerleri uygulamasının (20, 30, 40 ve 50cm) verim ve kaliteye olan etkisi incelenmiştir. Çalışmada, taze herba verimi, drog herba verimi, drogyaprak verimi, bitki boyu, bitki taç genişliği, drog yaprak / sap oranı, uçucu yağ oranı, α-pinen, β-pinen, α-terpinen, cineol, γ-terpinen, linalool, borneol ve carvakrol oranları gibi özelliklerincelenmiştir.Araştırma bulgularına göre, bir yılda yapılan iki biçim arasındaki fark, drog herba verimi hariç,diğer tüm özelliklerde istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Farklı sıra üzeri uygulamalarınınincelenen cineol ve γ-terpinen özelliklerinde önemli farklılıklar oluşturduğu; incelenen diğerözelliklerde ise istatistiksel olarak önemli fark oluşturmadığı, sıra üzeri x biçim interaksiyonunun isesadece carvakrol oranında istatistiksel olarak önemli fark oluşturduğu belirlenmiştir.Araştırma bulgularına göre, taze herba verimi, 1.biçimde 1381.7 kg/da, 2.biçimde 1199.4 kg/da;drog herba verimi, 1.biçimde 473.9 kg/da, 2.biçimde 428.7 kg/da; drog yaprak verimi, 1.biçimde 222.8kg/da, 2.biçimde 314.5 kg/da; drog yaprak / sap oranı, 1.biçimde % 47, 2.biçimde % 73; bitki boyu,1.biçimde 47.6 cm, 2.biçimde 25.9 cm; bitki taç genişliği, 1.biçimde 46.4 cm, 2.biçimde 42.4 cm;uçucu yağ oranı, 1.biçimde % 1.88, 2.biçimde % 1.59; α-pinen oranı, 1.biçimde % 0.67, 2.biçimde %1.09; β-pinen oranı, 1.biçimde % 1.64, 2.biçimde % 1.33; α-terpinen oranı, 1.biçimde % 1.56,2.biçimde % 1.36; cineol oranı, 1.biçimde % 5.98, 2.biçimde % 13.39; γ-terpinen oranı, 1.biçimde %5.49, 2.biçimde % 5.93; linlool oranı, 1.biçimde % 3.87, 2.biçimde % 2.38; borneol oranı, 1.biçimde% 1.60, 2.biçimde % 1.91; carvakrol oranı, 1.biçimde % 62.73, 2.biçimde % 45.12 olarak tespitedilmiştir.Anahtar Kelimeler: Origanum, Bitki sıklığı, Uçucu yağ, Uçucu yağ bileşenleri