Diyarbakır, Mardin ve Elazığ illerinde tarım ve tarım dışı alanlardaki ağaçlarda bulunan Tingidae (Hemiptera) türleri ile bunların parazitoit ve predatörlerinin saptanması ve zararı önemli görülen türlerin biyolojisi ve popülasyon gelişiminin belirlenmesi

Bu çalışmada Diyarbakır, Mardin ve Elazığ illerinde tarım ve tarım dışı alanlardaki ağaçlarda bulunan Tingidae (Hemiptera) familyasına bağlı türler ve bu türlerin parazitoit ve predatörleri ile zararı önemli görülen türlerden Monosteira lobulifera Reuter'nın biyolojisi ve M. lobulifera ile Monosteira unicostata (Mulsant & Rey)'nın popülasyon gelişimi belirlenmiştir.2009-2011 yılları arasında yürütülen çalışmada tingidler ve avcı türlerin tespiti ile popülasyon gelişiminin takibi için gözle kontrol ve darbe yöntemi; parazitoitlerin tespiti için ise kültüre alma işlemi uygulanmıştır. M. lobulifera'nın biyolojisi 25±1 ºC sıcaklık, % 65±5 orantılı nem ve 16:8 (A:K) aydınlatmalı laboratuvar koşullarında incelenmiştir.Çalışma sonucunda 12 cinse bağlı toplam 23 tingid türü tespit edilmiştir. Bu türlerden Tingis seidenstueckeri Péricart ve Tingis sinuaticollis Puton Türkiye faunası için yeni kayıt niteliğindedir. Badem (Prunus amygdalus Batsch), söğüt (Salix sp.) ve kavak (Populus sp.) ağaçlarında tespit edilen M. unicostata tüm çalışma alanında ortalama % 41,90 bulunma oranı ile bulunma oranı en yüksek tingid türü olarak belirlenmiştir.Tingidlerin doğal düşmanı olarak Coccinellidae (Coleoptera) familyasına ait 19, Anthocoridae (Hemiptera) familyasına ait 2, Lygaeidae (Hemiptera) familyasına ait 1, Miridae (Hemiptera) familyasına ait 2, Nabidae (Hemiptera) familyasına ait 1, Chrysopidae (Neuroptera) familyasına ait 1, Mymaridae (Hymenoptera) familyasına ait 1 ve Erythraeidae (Acarina) familyasına bağlı teşhisi yapılamayan 2 tür tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda M. lobulifera'nın yumurtalarından çıkan yumurta parazitoidi Erythmelus (Paralellaptera) teleonemiae (Subba Rao) (Hymenoptera; Mymaridae) ülkemiz faunası için yeni kayıt olmakla birlikte M. lobulifera için tespit edilen ilk yumurta parazitoitidir.M. lobulifera'nın 25±1 ºC sıcaklık ve % 65±5 orantılı nem koşullarında yumurtlama periyodu boyunca dişi başına bıraktığı ortalama yumurta sayısı 89,79±45,90 adet ve yumurtaların açılma oranı % 76,92 olarak saptanmıştır. Ortalama yumurta açılma süresi 9,39±0,81 gün; ergin öncesi gelişme süreleri beş nimf dönemi için sırasıyla ortalama 2,10±0,35; 1,93±0,34; 1,83±0,30; 2,06±0,30; 2,83±0,33 gün; nimf ölüm oranları beş nimf dönemi için sırasıyla % 7,32; % 15,78; % 3,12; % 3,22; % 0,00 olarak tespit edilmiştir. Dişi ve erkek yaşam süreleri sırasıyla 27,51±7,58 ve 23,82±8,15 gün; preovipozisyon, ovipozisyon, postovipozisyon süreleri sırasıyla 4,55±1,05; 20,93±7,16; 2,03±1,59 gün olarak tespit edilmiştir. Dişi:erkek oranı 0,87 (% 46,67):1,00 (% 53,33) olarak belirlenmiştir.Çalışmada bademlerde önemli zararlara yol açtığı tespit edilen M. lobulifera'nın Merkez ve Yeşilli ilçelerinde (Mardin) bademde yüksek düzeyde, Çermik ilçesinde (Diyarbakır) ise düşük düzeyde popülasyon oluşturduğu tespit edilmiştir. Kavak ve söğütlerde önemli zararlara yol açan M. unicostata'nın Merkez ve Mazıdağı ilçelerinde (Mardin) hem kavak hem de söğüt üzerinde yüksek düzeyde popülasyon oluşturduğu saptanmıştır.