Diz osteoartritli hastalarda sağlık okuryazarlığı düzeyi ile fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalarının kullanımı ve tedaviden faydalanmanın ilişkisi

Bu çalışmanın amacı diz osteoartritli (OA) hastalarda sağlık okuryazarlığı düzeyinin, yetersiz sağlık okuryazarlığı düzeyi ile ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi ve sağlık okuryazarlığı ile fizik tedavi ve egzersiz uygulamalarının kullanımı, ağrı ve dizabilite düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Çalışmaya Amerikan Romatoloji Cemiyeti (ACR) kriterlerine göre dizinde OA bulunan 203 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, eşlik eden hastalıkları, egzersiz sıklığı, FTR Poliklinik başvuru sayıları ve yaşamı boyunca ayaktan veya yatarak fizik tedavi kullanım durumu ve bu tedavilerden faydalanım düzeyi kaydedildi. Hastaların ağrısının değerlendirmesi için Numerik Derecelendirme Skalası (NRS) kullanıldı. Ağrı, tutukluk ve fiziksel fonksiyonları değerlendirmek için Western Ontario ve McMaster Üniversiteleri Osteoartrit İndeksi (WOMAC) kullanıldı. Sağlık okuryazarlığı düzeyini değerlendirmek için Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) kullanıldı. Hastaların %27,6'sı yetersiz, 22,2'si sınırlı, %40,9'u yeterli ve %9,4'ü mükemmel sağlık okuryazarlığı düzeyindeydi. SOY düzeyleri ile FTR poliklinik başvurusu sayısı (p<0,001), ayaktan fizik tedavi sayısı (p<0,001), yatarak fizik tedavi sayısı (p=0,021), NRS-ağrı skoru (p<0,001) ve WOMAC skorları (p<0,001) arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptandı. Hastaların SOY düzeyleri ile egzersiz sıklığı (p<0,001), uygulanan fizik tedavilerden faydalanım düzeyi (p<0,001) ve egzersiz föylerini uygulama düzeyi (p<0,001) arasında anlamlı ilişki saptandı. Sonuç olarak çalışmamızda sağlık okuryazarlığı düzeyi ile fizik tedavi uygulamaları kullanım düzeyi arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Yetersiz sağlık okuryazarlığı osteoartrit öz yönetimini olumsuz etkilemektedir ve yüksek ağrı ve sakatlık puanlarıyla ilişkilidir.