Oral glikoz tolerans testi (OGTT)'yle diyabet tanısı konmayan hastalarda elde edilen glikoz değerleri diyabet gelişme riskini belirler mi?

Diabetes Mellitus dünya çapında önemli morbidite ve mortalite nedenidir. Son yıllarda dünya çapında olduğu gibi ülkemizde de prevelansı artış eğilimindedir. OGTT diyabet tanısında yüksek sensitiviteye sahip bir tanı methodudur. OGTT 2. saat dünya genelinde tanı testi olarak kullanılmasına rağmen 1. saat ölçümleri rutinde yapılmamaktadır. Bu çalışmanın amacı diyabeti olmayan hastaların başlangıç OGTTleri baz alınarak diyabet öngördürücülüğünün belirlenmesidir. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde herhangi bir nedenle OGTT yapılan 18 yaşından büyük hastalar alınmıştır. Araştırmaya alınan toplam hasta sayısı 5874'tür. Çalışmadan çıkarılma kriteri olarak OGTT yapıldığı dönemde diyabet saptanmasıdır. Bu hastalarda diyabet gelişiminin yanı sıra yaş, diyabet tanısı tespit edilme yöntemi, antidiyabetik ilaç kullanımı ve ek tedavi gereksinimi incelenmiştir. Çalışmamızda yer alan 5874 hastanın 1587'sinde (%27) diyabet saptanmıştır. Diyabet saptanan 1587 hastanın 1072 tanesi kadın, 514 tanesi erkektir. Diyabet tanısı alan hastaların bazal OGTTlerinde 1. saat plazma glikoz düzeyi yüksekliği gelecekte diyabet gelişimi açısından açlık plazma glikozu ve 2. saat plazma glikoz yüksekliğinden daha ön gördürücü olarak saptanmıştır (AUC:0.76). 1.saat plazma glikoz sınır değeri olarak 161mg/dl belirlenmiştir. Diyabet tanısı alanlarda ilk sıra tedavide en sık metformin tercih edildiği (%72,9), 188 hastada ek tedavi ihtiyacı geliştiği saptanmıştır. Ek tedavi ihtiyacı gelişen hastaların %79,2'sinde 1. saat plazma glikoz değeri ≥179 mg/dl saptanmıştır. Bu veri bize 1. saat plazma glikoz yüksekliğinin diyabet gelişimini öngördürmesinin yanısıra diyabetin seyri açısından da öngördürücüdür. Sonuç olarak araştırmamızda OGTT 1. saat plazma glikoz düzeyinin ≥179 mg/dl olmasının gelecekte diyabet gelişimini ön gördürmede anlamlı olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda bu değerin gelecekte diyabetin seyri konusunda da fikir verebileceği anlaşılmıştır. Tip 2 diyabet gerekli önlemler alınır ise önlenebilir bir hastalıktır. Hastalık riski olan bireylerin önceden belirlenmesi çeşitli tedavi yaklaşımları ile gelecekte karşılaşılabilecek morbiditeler ve mortalitelerin önüne geçilebilir ve ülkeleri yüksek düzeydeki tedavi masraflarından koruyabilir. 1. saat plazma glikoz yüksekliği bu anlamda değerli bir parameter olup günlük pratikte kullanılması ile diyabet riski taşıyan bireyler daha erken tespit edilebilir ve diyabet gelişimi engellenebilir. Anahtar kelimeler: Diabetes Mellitus, OGTT, 1. saat plazma glikozu