Doğal ekosistemde bulunan mikoriza türlerinin kültür bitkilerine adaptasyonunun sağlanması

Araştırmanın amacı, tuzlu alanlarda varolan doğal mikorizaların uygun teknikler ileçoğaltılıp turunç bitkisine aşılanmasıyla, bitkilerin tuzlu topraklara adaptasyonununsağlanmasıdır. Araştırma Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Toprak Bölümünde rizosfer laboratuvar vesera koşullarında yürütülmüştür. Araştırma birbirini izleyen 3 farklı denemeden oluşmuştur.1.Denemede iki farklı yetiştirme ortamında (1. ortam; 3:1 oranında menzilat toprak serisi veandezitik tüf karışımından oluşan harç ortamı, 2. ortam; menzilat toprak serisi) turunçbitkilerine G.mossea mikoriza türü uygulanmış olup bitkiler 3 farklı dozda (0, 1000, 2000µmhos/cm) tuzlu suyla sulanmıştır. 2.Denemede tuzlu alanlarda varolan doğal mikorizalarıntuzak kültür (trap culture) yöntemiyle çoğaltılması amacı ile kumul alanda yetişen ve tuzadayanıklı Euphorbia paralis, Cakila maritima, Conyza canadensis, Echium angustifolium,Inula vicosa, Ambrosia maritima halofit bitkilerinin rizosfer bölgesindeki doğal mikorizalarkonukçu bitki olarak kullanılan üçgül bitkisi ile çoğaltılmıştır. 3.Deneme de tuzak kültür(trap culture) yöntemiyle çoğaltılan tuzcul bitki kök bölgesindeki doğal mikorizalar ve farklıyöntemlerle önceden çoğaltılmış belirli mikoriza türleri turunç bitkisine aşılanmıştır.3.Denemede bitkilerin tuza tepkisini ölçmek için gerekli olan 8 haftalık süre sonunda 2000µmhos/cm NaCl içeren sulama suyu ile sulanmaya devam edilmiş ve tuzlu ortamsağlanmaya çalışılmıştır. Denemede yetiştirme ortamı olarak; Andezetik Tüf: Toprak:Kompost (6:3:1 v/v) kullanılmıştır. Hasatta bitki üst aksam ve kök aksam kuru ağırlıkları,kök infeksiyonu, kök uzunluğu, spor üretimi, N, P, K, Zn, Mn ve Cu, alımı tespit edilmiştir.Deneme I'de turunç bitkilerinin en iyi 1000 µmhos/cm tuzlu suya dayanıklı olduğutespit edilmiştir. Tuzlu alanlardan alınan doğal mikorizaların kültür bitkilerinde çalıştığı vebitki gelişimine ve bitki besin elementleri alımına destek olduğu görülmüştür. Ancakandezitik tüf: toprak: kompost (6:3:1 v/v) harç ortamında yetiştirilen bitkilerde mikorizalarındaha iyi çalıştığı görülmüştür. Mikoriza aşılamasının belli bir doza kadar tuz ilavesi sonucuoluşan strese cevap verdiği belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Konukçu bitki, yetiştirme ortamı, spor üretimi, mikoriza, halofitbitkiler.