Doğal zeolitlerin özelliklerini geliştirmek için entegre bir yaklaşım

Bu araştırma çalışmasında; Gördes Zeolit A.Ş (Manisa) firmasından sağlanmış olan klinoptilolit türü zeolit numunesinin fiziksel, kimyasal, morfolojik karakterizasyon çalışmaları yapılmış ve katyon değişim kapasitesi saptanmıştır. -3,35+2 mm, -2+1 mm, -1 mm, ve -0,212 mm olmak üzere dört farklı boyuttaki zeolit numuneleri ile yapılan çalışmalar sonucunda, katyon değişim kapasiteleri sırasıyla 51,98; 99,01; 118,36 ve 113,37 cmol/kg olarak bulunmuştur. Zeolit cevherinin ağır metal adsorpsiyonu özelliklerinin belirlenmesi amacıyla şimdiye kadar tespit edilmiş en yüksek ağır metal içeriğine sahip yüzeysel yağmur sularını temsil edecek şekilde hazırlanmış Zn, Ni, Cr ve Cd ağır metallerini içeren çözeltileri hazırlanarak, bu ağır metallerin zeolit üzerine adsorpsiyonu araştırılmıştır. Araştırma sonucunda, kullanılan Gördes yöresi doğal zeolitinin, söz konusu ağır metallerin adsorpsiyonunda oldukça başarılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Zeolit cevherleri bir çok farklı alanda kullanılma potansiyeline sahiptir, ancak özellikle hayvan yemi katkı malzemeleri ve biomedikal alanda kullanılmaları durumunda içerdikleri empüriteler problem olabilmektedir. Bu nedenle, çalışılan cevher örneğinin içerdiği kurşun elementinin uzaklaştırılması amacıyla Yanıt Yüzey Yöntemi (Response Surface Method) ve Tam Faktöryel Deney Tasarım (Full Factorial Experiment Design) kullanılarak üç değişkenli ve üç kademeli kurşun liçi deney düzeneği tasarlanmıştır. Deneyler sonucunda, kurşun liçi işlemlerinde en etkili parametrelerin sıcaklık ve pH olduğu, katı/sıvı oranının ise çalışılan deney parametreleri aralıklarında kurşun liçi üzerinde etkisinin sınırlı olduğu belirlenmiştir.