Doğankent Sağlık Eğitim Araştırma Bölgesindeki 15-49 yaş kadınların ruh sağlığı ve aile içi şiddete maruz kalma açısından değerlendirmesi üzerine bir çalışma

ÖZET Kadınlarda ruhsal sorunlar bir toplum sağlığı sorunudur. Ayrıca kadına yönelik aile içi şiddet de kadın için fiziksel ve ruhsal sağlık sonuçlan doğurabilmektedir. Bu araştırma, kadınlardaki ruhsal sorunların birinci basamakta Prime MD testi ile tanımlanması ve bu tanı ile kadına yönelik aile içi şiddetin ilişkisini araştırmak üzere planlanmış kesitsel analitik bir araştırmadır. Çalışma Doğankent Sağlık Eğitim Araştırma Bölgesi'nde sosyokültürel yapıya göre tabakalanmış sağlık ocakları merkezinde, sistematik seçilmiş 15-49 yaş evlenmiş 395 kadında yapıldı. Yaşı ortalaması 32.31±8.14 olan araştırma grubunun %41.3'ünde en az bir ruhsal bozukluk saptandı. Tek veya başka tanılarla birlikte duygudurum bozukluğu %22.8, anksiyete bozukluğu %24.8 ve somotoform bozukluk %16.9 idi. Aüe içi şiddet puanlan on üzerinden en düşük 0.33, en yüksek 7.94 olmak üzere ortalama 2.98±1.32 olarak bulundu. Evliliklerinde kadının ya da ailesinin onayı yoksa, nikahı yoksa, geliri kötüyse, kadın çalışmıyorsa ve kocasından korkuyorsa aile içi şiddet puanlan daha yüksekti (p<0.05). Kadınların sosyodemografik özellikleri ve aile içi şiddetle ruhsal durumlan arasındaki ilişki logistîk regresyonla değerlendirildiğinde; eğitimliler ve evlilik süresi 5 yıldan uzun olanlar daha fâzla ruhsal bozukluk tanısı aldı (p<0.05). Kadınların aile içi şiddet puanı her bir puan artışında ruhsal bozukluk tanısı da 1.565 kez artmaktaydı (pO.001). Yaşla birlikte şiddetin içseUeştirilmesinin sonucu olarak 15-29 ve 30-39 yaş grubunda ruhsal bozukluğu olan kadınların aile içi şiddet puanlan ruhsal bozukluğu olmayanlardan anlamlı derecede yüksek iken 40-49 yaş grubunda tanısı olanlarla olmayanların arasında puanlarda anlamlı bir fark saptanmadı. Komorboid tanısı olan kadınların aile içi şiddet puan ortalamalan tek tanısı olan kadınlardan daha yüksek bulundu (pO.001). Ayn ayn tanılar değerlendirildiğindeyse; aile içi şiddetin kadında duygudurum ve somatizasyon bozukluklarının ağır formlarına, anksiyetenin hemen her formunda saptandı (p<0.01-p<0.001). Sonuç olarak birinci basamakta Prime MD'den yararlanılarak kadınlarda aüe içi şiddetin fark edilmesi beklenilmektedir. Anahtar kelimeler : Kadın, Prime MD, aile içi şiddet, birinci basamak IX