Doğanşehir ovası ve yakın çevresinde doğal ortam ile insan arasındaki ilişkiler

Ülkemizde hızlı nüfus artısı nedeniyle ihtiyaç duyulan yeni köy, kasaba ve kentlerin kurulması, mevcutlarının genisletilmesi, sanayi kurulusları, maden, tas, kum ve tugla ocakları, hava olayları, turistik ve sportif tesisler, askeri amaçlı yapılasmalar v. b ihtiyaçlar için yapılan tarım dısı arazi kullanımı uygulamaları, son yıllarda tarım arazileri aleyhine büyük bir gelisme göstermektedir. Özellikle son 10-15 yıl içerisinde, tarım arazileri adeta tarım dısı amaçlı kullanımları istilasına ugramıs ve çesitli yapılasmalar nedeniyle tarımsal potansiyeli yüksek yüz binlerce dekar arazi tarım dısı amaçla kullanılmaya baslanmıstır. Nüfusun artmasıyla gittikçe büyüyen bir kalkınma hamlesine baglı olarak ülkemiz, iskan, ulastırma, sanayi, turizm alanlarında ileride meydana gelecek gelismeler, tarım dısı arazi kullanımlarının daha da artacagına ve yurt genelinde yayılmasına neden olacaktır. Söz konusu gelismeler ülkemiz için ileriki dönemde meydana gelecek olaylardır. Ancak gittikçe artan nüfusumuzu besleyebilmek ve ileride bir beslenme sorunu ile karsılasmamak için tarımsal üretimin de belirli bir düzeyde ve sürekli olarak artması gerekmektedir. Bunun için her seyden önce üretim ortamı olan toprak kaynagımız korumak ve kabiliyetlerine uygun olarak bilinçli, planlı ve dengeli bir biçimde kullanmak zorundayız. Toprak kaynagımızı korumak ve sürekliligini saglamak için alınması gerekli tedbirlerden biri de tarım dısı amaçlı tüm yapılasmaları verimsiz veya düsük verimli araziler üzerinde gerçeklestirmeye yönelik bir tarım dısı amaçlı arazi kullanım planlamasının ülke çapında en kısa zamanda yapılarak uygulanması gerekmektedir. Malatya'ya oranla yükseltisi fazla olan Dogansehir ovası ve yakın çevresinde iklim, yükseltiye baglı olarak daha sert oldugu için, yerlesmeler daglık alanlardan ziyade iklimin bu olumsuz etkilerini hafifleten, rüzgâra kapalı Dogansehir ovasında toplanmıstır. Ayrıca ilçenin ilk kurulus merkezinden ziyade, ulasım kolaylıgı ve arazin ucuzlugu medeniyle yerlesmeler doguya dogru bir ilerleme göstermektedir. Sehirde batıya dogru bir ilerleme göstermemektedir. Bunun baslıca sebebi ise; batı tarafının ulasım güçlügü, oradaki yerlesim merkezinin daha yüksekte olması ve bitki örtüsünün azlıgı buna baglı olarak da erozyonun fazlalıgıdır. lçe halkının geçim kaynagı daha çok tarıma dayalı oldugu için, yerlesmeler; topragın sulak ve verimli oldugu alanlarda toplanmıstır. Ayrıca yöre I. derece deprem kusagında yer almakta olup, bu özelligi sahadan geçen aktif DAF zonu ile iliskilidir.Yasanan depremler bu durumun bir sonucudur. Buranın zemin yapısı depremin etkisini arttırıcı bir özellik tasımaktadır. ste bu bütün özelliklerden dolayı Dogansehir kentinin büyümesi ve gelismesi sınırlı kalmaktadır. Yerlesmenin dagılısını etkileyen faktörlerden biriside beseri faktörlerdir. Ekonomik faaliyet olarak tarım ve hayvancılıgın ilçede geçim kaynagının basında gelmeleri yerlesmenin dagılısı üzerinde etkili olmaktadır. Örnegin; sulama amacıyla kurulan Sürgü Barajı sulama sisteminin Dogansehir Ovası ve yakın çevresinde hemen hemen bütün araziye ulasması sebze ve meyve ziraatını arttırmıs, bunun yanında aile tipi hayvancılık faaliyetin yaygın olması, buradaki yerlesme tiplerinin bu geçim faaliyetlerine göre sekillenmesinde en büyük etken olmustur. Türkiye'de oldugu gibi Dogansehir Ovası ve yakın çevresinde de dogal ortam insan iliskilerinin çok iyi ortaya konulmasını ve buna baglı olarak da dogal ortama zarar vermeyecek uygulamaların yapılması gerekmektedir. Dogal ortam ile insan arasındaki iliskilerde dogal ortamı bozucu uygulamalardan kaçınılması, bu uygulamalarda devletin resmi kurum ve kuruluslarıyla caydırıcı önlemler alması ve halkın da bu konuda bilgilendirilmesi gerekmektedir.