Doğrudan yabancı yatırımların gelişmekte olan ülkelerin ekonomik büyümeleri üzerine olan etkileri: Türkiye, Brezilya ve Arjantin örneği

Bu çalışmanın amacı uluslararası sermaye akımlarının özel bir türü olan doğrudan yabancı yatırımların, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik büyümeleri üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, gelişmekte olan ülkeler sınıfına dahil olan Türkiye, Brezilya ve Arjantin ekonomileri örneklem olarak alınmıştır. 1970-2014 dönemlerini kapsayan araştırmada zaman serisi ekonometrik yöntemi kullanılmıştır. Bu ülkelerele alınan dönem içinde benzer ekonomik deneyimlemeleri yaşamakla birlikte, Dünya Bankası (WB), Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), Birleşmiş Milletler (UN), Uluslararası Para Fonu (IMF) gibi çeşitli uluslararası kurum ve kuruluşlarca aynı ekonomik sınıflandırmalar altında değerlendirilmektedirler. Dolayısıyla bu faktörler ülkelerin karşılaştırmalı şekilde analiz edilmesini ve değerlendirilmesini sağlamakla beraber, çalışmada örneklem olarak seçilerek analize dahil edilmelerinde etkili olmuştur. Araştırma üç bölüm çerçevesinde incelenmiştir. İlk bölümde doğrudan yabancı yatırımlarlailgili kavramsal çerçevenin sunulmasının ardından doğrudan yabancı yatırımları etkileyen ekonomik faktörler ve doğrudan yabancı yatırımların ekonomiler üzerindeki etkisi açıklanmıştır. İkinci bölümde dünya genelinde, gelişmekte olan ülkelerde ve örneklem alınan ülkeler olan Türkiye, Brezilya ve Arjantin ekonomilerinde doğrudan yabancı yatırımların tarihsel gelişim süreci incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde Türkiye, Brezilya ve Arjantin ekonomilerinde doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini belirlemek için, 1970-2016 dönemini kapsayan zaman serisi ekonometrik yöntemi ile analiz gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları Türkiye için istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Fakat sonuçlar, Brezilya ve Arjantin için doğrudan yabancı yatırımlar ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemli ilişkinin varlığını ispatlamıştır. Çalışmada ele alınan doğrudan yabancı yatırımların, gerek geçmişten günümüze ortaya çıkardığı ekonomik etkiler, gerekse bulunan ekonometrik analiz sonuçları, bu tür yatırımların gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyümeyi sağlamak noktasında öneminin gün geçtikçe arttığı ve ülke ekonomilerinde halen önemli bir yeri olduğu savlarını güçlendirmiştir. Anahtar Kelimeler: Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Ekonomik Büyüme, Gelişmekte Olan Ülkeler, Gayri Safi Milli Hasıla