Doğu Akdeniz Bölgesinde badem ve ceviz ağaçlarında görülen virüs hastalıklarının saptanması, karakterizasyonu ve bazı çeşit davranışlarının belirlenmesi

Bu çalışma ile Doğu Akdeniz Bölgesindeki ceviz ve badem alanlarında Prunus dwarf illarvirüs (PDV), Prunus necrotic ringspot illarvirüs (PNRSV), Plum pox potyvirus (PPV), Apple chlorotic leaf spot trichovirüs (ACLSV) ve Apple mosaic illarvirus (ApMV) ve Cherry leaf roll nepovirus (CLRV)'nin dağılımı, biyolojik ve moleküler özellikleri araştırılmıştır. 2012-2016 yılları arasında yapılan survey çalışmalarında Adana ilinde toplanan 129 badem örneğinin 24'ü (%18,6), Mersin'de 299 örneğin 90'ı (%29,43), Kahramanmaraş'ta 71 örneğin 11'i (%15,49), Hatay'da 89 örneğin 34'ü (%38,2) ve Osmaniye'de 17 örneğin 8'i (%47,06) en az bir virüsle bulaşık bulunmuştur. Badem izolatlarının NCBI'a kayıtlı dünya PNRSV izolatları ile nükleotit düzeyde %97-99, PDV izolatları ile %87-96, ACLSV izolatları ile %81-96 oranında benzerlik göstermiştir. Doğu Akdeniz Bölgesinde yapılan survey çalışmalarında 5 ilden 488 adet ceviz örneği serolojik ve moleküler olarak testlenmiştir. Adana'da 73 örneğin 9'u (% 12,33), Mersin'de 101 örneğin 63'ü (% 63), Kahramanmaraş'ta 220 örneğin 120'si (%54,55), Hatay'da 57 örneğin 25'i (%43,86) ve Osmaniye'de 37 örneğin 7'si (%18,9) CLRV ile bulaşık bulunmuştur. Toplam 488 ceviz örneğinin 224 tanesinde (% 45,9) CLRV tespit edilmiştir. CLRV'nin NCBI'a kayıtlı izolatlar ile nükleotit düzeyde %89-98 benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Bazı ticari badem çeşitlerinin PNRSV karşı reaksiyonlarının belirlenmesi için yapılan iki yıllık denemede PNRSV'nin morfolojik ve fiziksel özelliklere istatistiki olarak etkili olmadığı belirlenmiştir.