Doğu Akdeniz bölgesinde yetiştirilen biberlerde virüs hastalıklarının saptanması ve Karaisalı biber populasyonunun en yaygın virüse karşı reaksiyonu ile bazı dayanıklılık genlerinin belirlenmesi

Bu çalışmada, 2014-2017 yılları arasında Adana, Mersin, Hatay, Kahramanmaraş ve Osmaniye illerinde açık alanda yetiştirilen biber çeşitlerinde virüs hastalıklarının saptanması ve karakterizasyonu amacıyla survey çalışmaları yapılmıştır. Toplanan biber örneklerinin, Cucumber mosaic virus (CMV), Tobacco etch virus (TEV), Potato Y virus (PVY), Tomato spotted wilt virus (TSWV), Pepper mild mottle virus (PMMoV), Tobacco mosaic virus (TMV), Tomato mosaic virus (ToMV), Alfalfa mosaic virus (AMV), Pepper veinal mottle virus (PVMV) ve Pepper mottle virus (PepMoV) ile bulaşık olduğu DAS-ELISA ve RT-PCR yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. Belirlenen tekli ve karışık enfeksiyonlar birlikte değerlendirildiğinde; virüs belirtileri açısından şüpheli olarak toplanan örneklerde, Adana ilinde %30,1 ile PVY, Hatay ilinde %28,5 ile PVY ve CMV, Kahramanmaraş ilinde %43,1 ile CMV, Mersin ilinde %23,7 ile CMV ve Osmaniye ilinde %47,6 ile CMV yaygın olarak bulunmuştur. Karaisalı biber populasyonunun 3 saf hattında (K7, K25, K34) TEV hastalığının neden olduğu verim ve kalite kayıpları belirlenmiştir. En yüksek ortalama kayıp oranlarının; toplam verimde K7 hattında (%77,5), salça randımanında K34 hattında (%33,6) olduğu belirlenmiştir. Karaisalı biber populasyonunun toplam 40 farklı saf hattında, TSWV, PVY ve PMMoV için dayanıklılık genlerinin varlığı Markör Destekli Seçim (Marker Assisted Selection-MAS) ile araştırılmıştır. İncelemeye alınan hatlar, TSWV ve PVY hastalığına karşı hassas bulunurken, PMMoV hastalığına 12 hattın dayanıklı, 28 hattın ise duyarlı olduğu belirlenmiştir.