Doksorubisin uygulanan sıçanların böbrek dokularında speksin immünreaktivitesi üzerine vitamin D'nin etkilerinin incelenmesi

Doksorubisin antrasiklin türevi olan bir antibiyotik olup kemoterapi dahil yaygın kullanım alanına sahiptir. Ancak yan etkilerinden dolayı klinikte kullanımı sınırlandırılmaktadır. Speksin galanin ailesine ait bir nöropeptit olup enerji metabolizması üzerine etkilidir. Vitamin D antiapoptotik antioksidan ve immünmodüler bir ajan olup oksidatif stresi azaltmaktadır. Bu çalışmada doksorubisin ile indüklenen sıçan böbrek dokunda vitamin D'nin hem oksidatif parametreler hemde speksin düzeyine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada 8-10 haftalık 28 adet erkek Spraque-Dawley sıçanlar kullanıldı. Deney hayvanları her grupta 7 hayvan olacak şekilde rastgele 4 gruba ayrıldı. Kontrol grubuna 14 günlük çalışma süresince herhangi bir işlem uygulanmadı. Vitamin D grubundaki sıçanlara 200IU/gün vitamin D oral olarak verildi. Doksorubisin grubundaki sıçanlara 10 mg/kg olacak şekilde tek doz doksorubisin intraperitoneal (ip.) olarak uygulandı. Doksorubisin + vitamin D grubundaki sıçanlara 10 mg/kg olacak şekilde ip. verilmesi ile birlikte 14 günlük deney süresi boyunca günlük 200IU/gün olacak şekilde vitamin D oral olarak verildi. Deney sonunda sıçanlardan anestezi altında biyokimyasal analiz için kan örnekleri ve histolojik değerlendirmeler için böbrek dokuları uygun şartlarda alındı. Deney hayvanlarının serumlarından ELISA metoduyla total antoksidan status (TAS), total oksidan status (TOS) ve speksin düzeylerine bakıldı. Ayrıca immünohistokimyasal yöntem ile böbrek dokularında speksin immünreaktivitesinin belirlenebilmesi için %10'luk formaldehit solüsyonlarına koyularak çalışma zamanına kadar muhafaza edildi. Çalışma sonucunda kontrol ve vitamin D gruplarına ait sıçanların hem böbrek dokularında hemde serum örneklerinde speksin seviyesi, istatistiksel olarak benzerdi. Fakat kontrol grubuna göre doksorubisin grubunda bu düzeyler istatistiksel olarak artmıştı. Bununla birlikte tedavi grubu olan doksorubisin+ vitamin D grubunda ise speksin düzeylerinin doksorubisin grubuna göre istatistiksel olarak azaldığı görüldü. Oksidatif hasarın belirlenmesinde kullanılan TAS/TOS parametrelerinin sonuçları kontrol ve vitamin D grublarında benzerken, kontrol grubuna göre, doksorubisin grubunda serum TOS düzeyinin arttığı, TAS düzeyinin ise istatistiksel olarak azaldığı görüldü. Tedavi olarak vitamin D verilen doksorubisin + vitamin D grubunda ise serum TAS seviyesinin arttığı TOS seviyesinin istatistiksel olarak azaldığı görüldü. Sonuç olarak, doksorubisin uygulamasının TOS ve speksin seviyelerini arttırdığı ve TAS seviyesini azalttığı, tedavi olarak verilen vitamin D'in TOS ve speksin seviyelerini azalttığı ve TAS seviyesini arttırdığı görüldü. Doksorubisin ile oluşturulan böbrek hasarına karşı vitamin D' nin oksidatif stresi baskılayarak speksin seviyelerini düzenlediği görülmüştür. Kemoterapötik cevapla birlikte oluşan oksidatif hasarda speksin rolünün açıklanabilmesi için daha kapsamlı ve ileri çalışmaların gerektiği kanaatine varıldı Anahtar Kelimeler: Doksorubisin, Vitamin D, Speksin