Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi yenidoğan yoğun bakım ünitesinde 2014-2018 yılları arasında izlenen çok düşük doğum ağırlıklı bebeklerde mortalite ve morbidite sonuçları ve önceki sonuçlarla karşılaştırılması

Giriş ve Amaç:Perinatal ve neonatal bakımdaki gelişmeler sonucu tüm dünyada prematüre bebeklerin yaşam oranı artmış ancak çok düşük doğum ağırlıklı bebeklerin morbidite ve kronik hastalık oranı da artmıştır. Bu çalışmanın amacı, Dokuz Eylül Üniversitesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde son beş yıl içinde izlenmiş olan çok düşük doğum ağırlıklı bebeklerde morbidite, doğum ağırlığı ve gebelik yaşına özgü mortalite ve bakım uygulamalarını içeren yenidoğan sonuçlarını göstermek ve bu sonuçları ünitemizin 1996-2000 yılları arasındaki verilerini inceleyenönceki çalışmamızın sonuçlarıyla ve ayrıca ülkemiz ve gelişmiş ülke verileriyle karşılaştırmaktır. Böylece mevcut uygulamalarımızın sonuçlarını değerlendirmek ve geliştirilmesi gereken alanları belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma Düzeni:Retrospektif kesitsel çalışma Hastalar ve Yöntem:Çalışmaya01.01.2014 – 31.12.2018 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndedoğan ve Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesindetaburculuğa (ya da mortaliteye) kadar izlenmiş olan bebekler ve başka bir merkezde doğup yaşamın ilk günü içinde merkezimize sevk edilip izlemini ünitemizde tamamlayan bebekler dahil edilmiştir.Herhangi bir nedenle izlemi tamamlanmadan başka bir merkeze sevk edilen bebekler ve major konjenital anomalili bebekler çalışma dışı bırakılmıştır.Çalışmadaki hastaların maternal özellikler olarak; preeklampsi, koryoamnionit, erken membran ruptürü (EMR) varlığı, antenatal steroid verilip verilmediği, tek ya da çoğul gebelik durumu kaydedilmiştir. Bebeklerin demografik ve klinik özellikleri olarak; gestasyon yaşı, doğum ağırlığı, Apgar skoru, doğum odası resüsitasyonu varlığı, doğum şekli, surfaktan verilip verilmediği, postnatal steroid verilme durumu, yatışı süresince invaziv ve invaziv olmayan ventilasyon süresi, oksijen tedavi süresi, total parenteral beslenme süresi, hava kaçağı sendromu varlığı, hastanede yatış süresi ve taburculuktaki vücut ağırlığı kaydedilmiştir. Tüm mortalite ve majör morbidite verileri (RDS, BPD, ROP, PDA, NEK, İVK, PVL, erken ve geç neonatal sepsis) kaydedilmiştir. Tüm veriler hasta başı dosya ve elektronik kayıtlardan toplanmış, kayıtlardaki notlar ardışık ölçümler, muayene notları ve laboratuvar sonuçları ile birlikte yeniden değerlendirilmiştir. Bulgular:Çalışmaya203 bebek dahil edilmiştir. Ortalama doğum ağırlığı 976 gr ± 308 gr ve ortalama gestasyonel yaş 27.8± 2.5 hafta saptanmıştır. Doğum ağırlığı ve gestasyonel yaşa göre dağılımda bebeklerin %26.1'inin 501- 750 gr arasında ve %45.3'ünün 28-31 hafta arasında olduğu görülmüştür. Antenatal steroid %69 gebeye uygulanmıştır. Sezaryen doğum oranı %83.3 saptanmıştır. Bebeklerin %53.7'si RDS tanısı almış, hava kaçağı sendromu 23 bebekte (%11.3), hemodinamik anlamlı PDA 60 (%30.7) bebekte görülmüştür.Ciddi İVK (>grade 2) %5.6, kistik PVL %5.6, orta-ağır BPD %20.6, ROP (>stage 2) %2.4, NEK (> grade 2) %2.9,erken sepsis %6.8, geç sepsis %39.6oranlarında saptanmıştır. Ortalama hastanede yatış süresi yaşayanlarda 53.4±24.3 gün ölenlerde 9.9±15.5 gün olarak saptanmıştır. Taburculuğa kadar geçen süre içinde toplam mortalite oranı %23,6 olarak saptanmıştır. Sağ kalım oranları doğum ağırlığı <501 gr olanlarda %16.7, 501-750 gr olanlarda %49.1, 751-1000 gr olanlarda %82, 1001-1250 gr olanlarda %93.5, 1251-1500 gr olanlarda %91.7 saptanmıştır. Mortalite oranı erkeklerde kızlardan yüksekolarak görülmüştür (%30, %17). Bu sonuçlar ünitemizin 1996-2000 yılları arasındaki verilerini inceleyen benzer çalışması ile karşılaştırıldığında; son çalışmadaki bebeklerin önceki çalışmadaki bebeklere göre doğum ağırlığı ve gestasyonel yaş ortalamalarınındaha düşük olduğu, yine doğum ağırlığı ve gestasyonel yaş dağılımlarına bakıldığında, anlamlı şekilde son grupta küçük bebeklerin daha fazla, büyük bebeklerin daha az oranda olduğu görülmüştür. Diğer demografik ve natal özellikler karşılaştırıldığında; son grupta önceki gruba kıyasla istatistiksel anlamlı olacak şekilde antenatal steroid kullanımı, SGA oranı, doğum odasında endotrakeal entubasyon gereksinimi ve 5.dakikada <6 Apgar skorlu bebek oranı yüksek saptanmıştır. Çoklu doğum, doğum şekli ve cinsiyet iki grup arasında benzerdir. Grupların postnatal klinik özellikleri karşılaştırıldığındason grupta ilk gruba göre;RDS tanılı, sürfaktan verilen ve ventilatör desteği alan hasta sayısının daha fazla, ventilatörde kalış süresi ve yaşayan hastalarda hastanede yatış süresinin daha uzun, hava kaçağının daha fazla olduğu görülmüştür.Taburculukta büyüme geriliği, TPN süresi ve mortalite gelişen hastalarda hastanedeyatış süresi iki grup arasında benzer saptanmıştır. Major morbidite verileri karşılaştırıldığında bronkopulmoner displazi ve NEK (>Evre 2) oranları son grupta fazla iken ROP (> Evre 2), IVK (> Evre 2) ve PVL oranları benzer olarak saptanmıştır. Sağkalım oranları iki grup arasında benzerdir. Mortalite verileri doğum ağırlıklarına ve gestayonel yaşa göre karşılaştırıldığında özellikle küçük bebeklerde son grupta daha düşük mortalite oranları görülse de istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır. Major morbidite olmaksızın sağkalım oranınınson grupta ilk gruba göre daha düşük olduğu görülmüştür. Sonuç:1996-2000 ve 2014-2018 verileri karşılaştırıldığında; ünitemizde giderek daha riskli bebeklere bakım verildiği, son dönemde doğum ağırlığı ve gestasyonel yaş olarak daha küçük bebeklerin izlenmesine karşılık sağ kalım oranlarının değişmediği, major morbiditelerden BPD ve NEK oranlarının daha yüksek olduğu, ROP, İVK ve PVL oranlarının benzer olduğu görülmüştür. Mortalite ve morbidite verileri gelişmiş ülkelerle kıyaslandığında özellikle küçük gestasyonel haftalarda mortalite oranlarında iyileşmeye gereksinim olduğu, majör morbidite oranlarının ise genel olarak yüz güldürücü olduğu görülmüştür. Bu şekilde düzenli iç denetimler yapılarak klinik sonuçların seyrinin izlenmesi ve gelişmiş ülke verileri ile kıyaslanması mevcut uygulamaların gözden geçirilmesine ve kalitenin iyileştirilmesine yardımcı olacaktır.