Dolarize olmuş bir ekonomide kurdaki değer kaybı ve gelir dağılımı eşitsizliği: Türkiye örneği

Para biriminin değer kaybetmesinin mi dolarizasyona neden olduğu yoksa dolarizasyonun mu para biriminin değer kaybına neden olduğu konusunda literatürdeki tartışmalar devam etmektedir. Türkiye gibi yüksek oranda dolarize olmuş bir ülkede, yerel para biriminin değer kaybetmesi gelir eşitsizliğini artırabilir. Bu makale, Türk Lirasının değer kaybı ile dolarizasyon arasındaki ilişkiyi ampirik olarak inceleyerek ve ardından Türk Lirası'ndaki değer kaybı ve dolarizasyonun 2001 ve 2020 yılları arasında Türkiye'nin GINI katsayısı üzerindeki etkilerini inceleyerek bu iki konuyu tartışmaktadır. GARCH analizi nominal döviz kuru hareketinin, hipotezimizle tutarlı olarak, dolarizasyonun Granger nedeni olduğunu gösterdi. Daha sonra bu çalışmada, Türkiye'de uzun dönemli ilişki saptaması için Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi (ARDL) yaklaşımı kullanılırken, nominal döviz kurundaki değer kaybı ve dolarizasyon oranı ile GINI katsayısı arasındaki kısa dönem ilişki için ise Vektör Hata Düzeltme Modeli (VECM) uygulanmıştır. Türk Lirası'ndaki nominal değer kaybının kısa vadede Türkiye'de gelir eşitsizliğini kötüleştirdiğini ve dolarizasyondaki artışın hem kısa hem de uzun vadede gelir eşitsizliğini artırdığını tespit ettik. Bu çalışmada ayrıca Türkiye'de işsizlikteki artışın gelir eşitsizliğini azalttığı, kişi başına ekonomik büyümedeki artışın gelir eşitsizliğini artırdığı ve enflasyondaki artışın gelir eşitsizliğini azalttığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dolarizasyon, Döviz Kuru, Değer Kaybı, Gelir Eşitsizliği, Türkiye