Dolaylı vergi ve dolaysız vergi gelirlerinin ekonomik büyüme ile ilişkisi: Türkiye örneği

Devletin temel hedefleri arasında yer alan ekonomik büyümenin gerçekleştirilmesinde vergiler etkin bir maliye politikası aracı olarak kullanılmaktadır. Vergi gelirlerinin ekonomik büyüme üzerine olan etkisi ise literatürde uzun süredir önemli bir araştırma konusu olmuştur. Bu çalışmada, Türkiye'de dolaylı vergi ve dolaysız vergi gelirlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi teorik ve ampirik olarak analiz edilmiştir. Çalışmada 2006:1-2023:2 dönemine ait üçer aylık veri seti kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi Pesaran vd. (2001) tarafından geliştirilen sınır testi ile incelenmiştir. Uzun ve kısa dönemli ilişkilerin incelenmesi amacıyla ARDL modeli kurulmuştur. Değişkenler arasında nedensellik ilişkisi yönünün tespit edilmesi için Toda-Yamamoto nedensellik testi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre dolaylı vergi ve dolaysız vergi gelirleri ile ekonomik büyüme arasında eşbütünleşme ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Uzun dönemde dolaylı vergi gelirlerinin ekonomik büyümeyi istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etkilediği, dolaysız vergi gelirlerinin ekonomik büyümeyi istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Kısa dönemde dolaysız vergi gelirlerinin ekonomik büyümeyi istatiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Dolaylı vergilerin ise ekonomik büyüme üzerine olan etkisine karar verilememiştir. Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçlarına göre hem dolaylı vergiler ve ekonomik büyüme arasında hem de dolaysız vergiler ve ekonomik büyüme arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.