Domates bitkisinde Pospiviroid cinsi viroid etmenlerinin varlığının araştırılması ve moleküler karakterizasyonu

Bu çalışma domates bitkisinde Pospiviroid cinsi viroid etmenlerinin varlığının araştırılması amacı ile yürütülmüştür. Bu amaçla, 2014-2015 yılları arasında toplam 400 adet domates tohum, fide ve yaprak örneği toplanmış ve örneklerin total nükleik asit ekstraktları elde edilmiştir. Pospi1-FW/RE ve Vid-FW/RE yarı-evrensel primer setleri ile yürütülen RT-PCR çalışmalarında, testlenen 398 adet domates örneğinin herhangi bir viroid etmeni ile bulaşık olmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanında, saksıda yetiştirilen ''Çeri'' çeşidi iki domates örneğinin Citrus exocortis viroid (CEVd) ile bulaşık olduğu, CEVd etmenine spesifik CEVd-FW/RE primer çifti ile belirlenmiştir. Agaroz jel elektroforezi çalışmalarında bu örneklere ait 371 bp'lik DNA fragmentleri görüntülenmiş ve CEVd ile enfekteli domates izolatları, moleküler açıdan da karakterize edilmiştir. Nükleotid dizilimi analizi sonuçları, NCBI gen bankasına bildirilen bazı domates, turunçgil ve diğer bitki türlerine ait izolatlara % 89-98 oranında sekans benzerliği göstermiştir. Yürütülen moleküler çalışmalara ek olarak, Citrus exocortis viroid (CEVd) ve Potato spindle tuber viroid (PSTVd) etmenlerinin domates bitkilerinde oluşturabileceği bazı farklı simptomları gözlemlemek için, bir mekanik inokulasyon uygulaması gerçekleştirilmiştir. İlk simptomlar inokulasyondan yaklaşık 30-35 gün sonra, her iki viroid etmeni için de; bodurlaşma, yaprak epinastisi, yaprak kıvrılması ve bitki yapısında bozulmalar olarak belirmiştir. Anahtar Kelimeler: Viroid, Domates, Pospiviroid, RT-PCR, Mekanik İnokulasyon