Domates seracılık atıklarının kaba yem kaynağı silaj olarak yem değerinin tespiti

Mevcut çalışma, sebze olarak tüketilen domates hasat atıklarının (gövde, dal ve yapraklar) silaj olarak değerlendirilmesini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Adana ilinin Karaisalı ilçesine bağlı Bekirli Köyü'nde serada domates üretimi yapan bir işletmeden hasat sonrası alınan domates yeşil aksamı çalışmanın materyalini oluşturmuştur. Çalışmada kontrol (pozitif) grubu (15.920 kg kıyılmış domates hasat artığı ve 80g su), %2 melas (15.600 g hasat artığı, 320g melas, 80 g su), %2 arpa (15.600 g hasat artığı, 320 g melas, 80 g su), % 1melas + % 1 arpa (15.600 g hasat artığı, 160 g melas, 160 g arpa, 80 g su ) olmak üzere her muamele grubunda dört tekerrürün olduğu toplamda dört farklı muamele grubu oluşturulmuştur. Domates hasat atıkları 2-3 cm uzunluğunda kıyılarak silolanmaya uygun hale getirilmiştir. Kıyılan yeşil aksam iki litre kapasiteli vakum kapaklı özel sert plastik saklama kapları içerisine vakumlanmış naylon torbalarda hava almayacak şekilde sıkıştırılıp kapakları kapatılmıştır. Kaplar rutubetsiz, doğrudan güneş ışığına maruz kalmayan bir depoda 48 günlük fermantasyon süresinden sonra açılmış ve silaj örneklerinde fiziksel özellikler (renk, koku ve strüktür), kuru madde, ham protein, ham yağ, ham selüloz, ADF, NDF, ADL, pH değeri ve Fleig puanı değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonunda; kuru madde, ham yağ, ham kül ve pH dışında diğer tüm besin maddelerinin uygulanan muamele gruplarından önemli derece etkilendiği tespit edilmiştir (P<0.001). Domates hasat atıklarının %2 melas katkı maddesi ile zenginleştirilmesinin diğer muamele gruplarına kıyasla özellikle ham protein ve ham yağ içeriğinde önemli bir artış sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Domates, Hasat artığı, Silaj, Kaba yem, Ruminant besleme