Domates serası budama artıklarının manda ve ineklerde in vitro rumen yıkımlanabilirliğinin değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasında, domates serası budama artıklarının manda ve ineklerde in vitro rumen yıkımlanabilirlik özellikleri değerlendirilmiştir. Artan sera üretimiyle birlikte ortaya çıkan domates budama atıklarının hayvan beslemesinde alternatif kaba yem kaynağı olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Böylece hem ekonomik kayıpların önlenmesi hem de çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmada domates serası budama atıkları kimyasal analizlere tabi tutulmuş ve kuru madde (KM; %91,68), ham protein (HP; %15,60), ham kül (HK; %17,80), ham yağ (HY; %3,77) ve nötral deterjan fiber (NDF; %48,22) içerikleri belirlenmiştir. Ayrıca, Ankom DaisyII in vitro inkübasyon sistemi kullanılarak materyalin ruminal sindirilebilirlik özellikleri tespit edilmiştir. Manda ve inek rumen sıvıları kullanılarak yapılan in vitro sindirilebilirlik testlerinde, sindirilebilirlik parametreleri karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, domates serası budama artıklarının yüksek kuru madde ve uygun lif içeriğine sahip olduğunu, ham protein ve ham yağ oranlarının ise değerlendirilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. İn vitro sindirilebilirlik sonuçlarına göre mandaların sırasıyla ham protein ve ham yağı ineklere kıyasla daha verimli sindirdiği istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (%31,58; %25,25; p<0,01, %23,41; %14,33; p<0,05). Sonuç olarak domates serası budama atıkları ruminant beslemesinde alternatif kaba yem kaynağı olarak kullanılabilecek potansiyele sahiptir. Özellikle mandalarda bu atıkların yem programlarına dahil edilmesi yem maliyetlerini azaltabileceği gibi tarımsal atıkların değerlendirilmesine de katkı sağlayabilir.