Dönemsel su stresinin farklı gelişme tiplerindeki şeker kuru fasulyede verim ve kaliteye etkileri

Tarımsal su kullanımı kontrollü bir şekilde planlanması gereken önemli bir konudur. Bu araştırma fasulyede dönemsel su kısıntısının verim ve kaliteye etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu çalışmada bodur (Erzincan Şeker, Kurtuluş), yarı sarılıcı (Gündoğan) ve sarılıcı (Bulduk) gelişme tipindeki dört fasulye çeşidine tam sulama (TS) ve su stresi (S1, S2, S3 ) uygulanmıştır. Tarla denemesi 2023 yılında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada çiçeklenme süresi 43.0-50.1 gün, bakla oluşumu 50.1-60.1 gün, yaprak sıcaklığı 30.1-37.8 ° C, SPAD indeksi 33.6-44.4, maksimum PSII kuantum etkinliği 0.591-0.752, olgunlaşma süresi 93.3-114.0 gün, bitki boyu 58.5-318.3 cm, bitkide bakla sayısı 14.3-48.1 adet, baklada tane sayısı 3.1-6.0, biyolojik verim 758.3-3954.3 kg/da, tane verimi 285.3-578.3 kg/da, hasat indeksi %12.6-44.5, yüz tane ağırlığı 32.8-57.5 g, protein oranı %25.2-28.3, su alma kapasitesi %34.0-67.0, su alma indeksi %102-115, pişme süresi 15.0-20.1 dk ve kabuk oranı %6.0-7.3 arasında değişmiştir. En yüksek tane verimi Kurtuluş ve Bulduk çeşitlerinde belirlenmiştir. Su stresi uygulamalarında en yüksek tane verimi S2, yani çiçeklenme başlangıcı-bakla oluşumunda su stresi uygulanıp bakla oluşumu sonrasında tam sulama uygulamasında görülmüştür. Dönemsel olarak değerlendirildiğinde, fasulyede sadece çiçeklenme döneminde uygulanan stres, sadece bakla oluşumu dönemine uygulanana göre bitkilerde daha tolere edilebilir sonuçlara neden olmuştur. S2 uygulamasında TS konusuna göre %14 su tasarrufu ve %16 daha yüksek verim elde edilmiştir. Sonuçlara göre, S2 uygulaması sadece daha fazla fasulye üretimi için değil aynı zamanda daha sürdürülebilir çevre için de en uygun sulama programı niteliğindedir.